T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2020/2070 Esas
KARAR NO: 2024/220
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 16/10/2019
NUMARASI: 2019/48 Esas, 2019/934 Karar
DAVA: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifin mali yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla müvekkiline 26/02/2016 tarihli ilk ihtarnameyi gönderdiğini ve 20 gün içinde borcun ödenmesini istediğini, tanınan sürede borcu ödemedikleri gerekçesiyle 11/04/2016 tarihli ikinci ihtarname gönderilerek 30 gün süre içinde borcun ödenmesinin istendiğini, müvekkilinin bu sürede ana borcunu ödediğini, davalı kooperatifin kalan faiz borcunun ödenmediği gerekçesiyle 23/06/2016 tarihli karar ile müvekkilinin ihracına karar verdiğini, daha önce ihraç kararının iptali için açtıkları davada davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu nedenle yeniden dava açtıklarını, davalı kooperatifin TBK'nın 120/2 fıkrasına aykırı olarak, yasal temerrüt faizinin % 100'ünü aşan şekilde faiz belirlediğini, birçok üyeden faiz almayarak ortaklar arasında ayrım yaptığını ileri sürerek ihraç kararının iptalini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevabında; davacının kooperatif yönetiminde olduğu için 2006 yılından 2014 yılına kadar hiçbir aidat ödemediğini, gecikmiş aidata uygulanan faizin Borçlar Kanununa ve genel kurul kararlarına uygun olduğunu, üyeler arasında herhangi bir eşitsiz uygulamada olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; ihraç kararının davacıya tebliğine ilişkin dosyaya bilgi ve belge sunulmadığı, bu nedenle davalının üç aylık hak düşürücü süre içinde açılmadığına yönelik itirazının yerinde olmadığı, TBK'nın 120. maddesine göre davacıya 19/02/2016 tarihine kadar 112.080,78 TL faiz tahakkuk ettirilmesi gerekirken, 164.164,35 TL borç kaydedildiği, bu nedenle ihraç kararının iptali gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davacının daha önce ihraç kararının iptali için açtığı davanın açılmamış sayılmasına karar verildiğini, bu karar henüz kesinleşmeden eldeki davanın açılması nedeniyle davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, ihraç kararının davacıya 30/06/2016 tarihinde tebliğ edildiğini, ihraç kararının tebliğinden itibaren üç aylık sürede ihraç kararının iptali için dava açılmadığını, uygulanan faizin, davacının temerrüde düştüğü tarih itibarıyla uygulanması gereken yasal mevzuata ve genel kurul kararlarına uygun olduğunu, ortaklar arasında eşitsiz uygulama da yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME:Dava, ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Dosya incelendiğinde, davalı kooperatif yönetim kurulunun davacı hakkında 23/06/2016 tarihinde ihraç kararı verdiği, ihraç kararının davacıya 30/06/2016 tarihinde tebliğ edildiği ve davacının 27/09/2016 tarihinde ihraç kararının iptali istemiyle dava açtığı, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/889 Esas, 2018/896 Karar ve 05/10/2018 tarihli kararı ile davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, kararın 01/02/2019 tarihinde kesinleştiği, davacının ihraç kararının iptali için yeniden 21/01/2019 tarihinde bu davayı açtığı görülmüştür.Mahkemece, ihraç kararının davacıya usulüne uygun tebliğ edilmediği gerekçesiyle, davanın süresinde açıldığı kabul edilerek davanın kabulü ile ihraç kararının iptaline karar verilmiştir.1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16/3. ve davalı kooperatif anasözleşmenin 14/2. ve 3. maddelerinde \"Ortak çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir\" hükmü düzenlenmiştir. Bu süre hak düşürücü süredir ve bu sürenin mahkemece resen dikkate alınması gerekir.\" Davanın açılmamış sayılması, emredici nitelikte usul kurallarına riayet etmemenin bir müeyyidesi olup kamu düzeni ile ilgilidir. Medeni yargılama hukukunda davanın açılmamış sayılması kararı geriye doğru hüküm ifade etmektedir. Davanın açılmamış sayılması kararı verilmesi halinde davanın açılması ile meydana gelmiş olan bütün sonuçlar ortadan kalkacak ve zaman aşımı ya da hak düşürücü sürelerin korunması etkisi son bulacaktır. Davacı tarafından açılan bu dava, ihraç kararının verildiği tarih ve süresinde açılan ilk davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi karşısında süresinde ikame edilmemiştir. Bu durumda mahkemece, yönetim kurulu ihraç kararının iptali isteminin üç aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.\" (Yargıtay 2017/524 Esas, 2018/4926 Karar sayılı kararı)Somut olayda ihraç kararının iptali için açılan ilk davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Davanın açılmamış sayılması kararı verilmesi halinde davanın açılması ile meydana gelmiş olan bütün sonuçlar ortadan kalkacak ve zaman aşımı ya da hak düşürücü sürelerin korunması etkisi son bulacaktır. İhraç kararı mahkemenin kabulünün aksine 30/06/2016 tarihinde davacıya tebliğ edilmiş, davacı tarafından açılan bu dava, süresinde açılan ilk davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi sebebi ile süresinde ikame edilmemiştir. Bu durumda mahkemece hak düşürücü sürede açılmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.Açıklanan nedenler ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve hak düşürücü sürede açılmayan davanın reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/48 Esas, 2019/934 Karar ve 16/10/2019 tarihli kararının HMK 353/1b-2 maddesi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden esas hakkında HÜKÜM TESİSİNE, a) Hak düşürücü sürede açılmayan davanın REDDİNE, b)Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 44,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 383,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,c))Karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,d)Davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,e)Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine YER OLMADIĞINA,İstinaf Başvurusu Yönünden;2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı tarafından peşin olarak yatırılan 54,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 373,20 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davalı tarafından karşılanan 48,50 TL yargılama gideri, posta masrafı ile 203,00 TL istinaf başvuru harcı ve karar harcı olmak üzere toplam 251,50 TL'nin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından karşılanan istinaf yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,5-Taraflarca yatırılan gider avansından sarf edilmeyen miktarın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 361.1 maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içerisinde Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.15/02/2024