T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2023/851 Esas
KARAR NO: 2024/227
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 09/03/2023
NUMARASI: 2019/342 Esas, 2023/159 Karar
DAVA: TAZMİNAT (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen Tazminat)
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; tüm İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...'in kiracı olarak kullandığı ... Cad. ...Hanı No: ... Eminönü/ İstanbul adresindeki sigortalı mahalde, işhanına ait elektrik tesisatından 414 numaralı iş yerinin elektrik panosunun girişinde yaşanan kısa devre sonucunda oluşan yangın nedeni ile sigortalı mahalde maddi hasar meydana geldiğini, müvekkil şirketin sigortalısına yapmış olduğu ödemeler ile TTK 1472 maddesi gereğince sigortalanın haklarına halef olduğunu, işhanının davalı ... AŞ nezdinde sigortalı olması nedeniyle davalı sigortacının da meydana gelen hasardan poliçe limitleri oranında sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, rücuen tazminat alacakları olan 410.842,59 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kat maliklerinden payları oranında, davalı sigorta şirketinden ise poliçe teminatları ile sınırlı olarak tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP Bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili cevabında; sundukları teknik raporda da tespit edildiği üzere yangının 414 nolu dükkandan kaynaklandığını, bu nedenle müvekkillerine kusur yöneltilemeyeceğini, zararın işhanını sigortalayan davalı sigorta şirketinden tazmini gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... vekili cevabında; yangının müvekkillerine ait dükkandan başlamadığını, yangının ortak alanda bulunan kofradan başladığını, yangının ortak alandan kaynaklanması nedeniyle kat maliklerinin tamamının payları oranında sorumlu bulunduğunu, davacının sigortalısının dükkanında bulundurduğu yanıcı patlayıcı ürünler için özel izin alması gerektiğini, özel izinli şartlara tabi olan bu malların depolanmasının ilgili yönetmelikte düzenlendiğini, dava konusu handa bulundurulmasının doğru olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... cevaplarında; işhanında bulunan dükkanın hisselerini sattıklarını, bu nedenle olaydan sorumlu tutulamayacaklarını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevabında; işhanında bulunan dükkanın yangının çıktığı yerde 4 kat aşağıda olduğunu, bu nedenle yangında hiçbir mesuliyetlerinin bulunmadığını, istenen tazminat tutarını kabul etmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... cevabında; meydana gelen olayda kat maliki olarak kusurlarının bulunmadığını, yangının 414 nolu iş yerinde kaynaklandığını, zararın artmasında davacı sigorta şirketinin sigortaladığı kişinin kusurunun bulunduğunu, hanın yapısı ve eski olması nedeniyle söz konusu dükkanın bu kadar mal konulmasının uygun olmadığını, hanın yönetici tarafından yönetildiğini, bakım ve onarımlarının zamanında yaptırılarak ayrıca sigortasının da yaptırıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalılar ... vekili cevabında; görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkillerinin hiçbir kusurunun olmadığını, zararın fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevabında; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, müvekkilinin kusurunun olmadığını, iddia edilen kadar zarar oluşmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili cevabında; zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesini, yangının 414 nolu dükkanda başladığını, buna ilişkin itfaiye raporu ve ... şirketi tarafından alınan raporların bulunduğunu, yangının ortak alanda çıkmaması nedeniyle kat maliklerinin sorumlu olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... mirasçıları vekili cevabında; davanın zamanaşımına uğradığını, yangının ortak alandan değil 414 nolu dükkandan kaynaklandığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... cevabında; ... mülkiyetinin bulunmadığını, isim benzerliği nedeniyle kendisine dava açıldığını savunarak husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... cevabında; ... hiçbir zaman dükkanının olmadığını belirterek dava dosyasından adının çıkartılmasını istemiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; davalılar ... davadan önce vefat etmesi nedeniyle taraf ehliyetinin bulunmadığı, davalılar ... malik olmadıklarından bu davalılara husumet yöneltilemeyeceği, sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının ... işhanının ortak alanındaki elektrik tesisatından kaynaklandığı, ... ile bitişik .... aynı taşınmaz üzerinde bulunduğu ve her iki handaki bağımsız bölümlerin tek bir kat mülkiyeti olduğu, her iki handa bulunan kat maliklerinin ortak alandan doğan zarardan arsa payları oranında sorumlu oldukları, yapılan bilirkişi incelemesinde zarar toplamı 411.083,60 TL olarak hesaplanmışsa da davacının 410.842,59 TL talep ettiği, davalı kat maliklerinin arsa payları oranına göre zararın 242.985,33 TL'sinin kat maliklerinden talep edilebileceği, davalı sigorta şirketinin İş Hanı Pasaj İşyerim Paket Poliçesi ile işhanını sigortalattığı, poliçede yangın mali sorumluluk teminat limitinin 220.000,00 TL olarak belirlendiği, ancak aynı yangın nedeniyle zarar görenler tarafından davalı sigortacıdan toplam 778.112,36 TL talepte bulunulduğu, talebin teminat limitini aşması nedeniyle teminat bedelinin garameten paylaştırılması gerektiği ve bu paylaşıma göre davalı sigorta şirketinin eldeki talep yönünden 116.159,79 TL alacaktan sorumlu olduğu gerekçesiyle taraf ehliyeti bulunmayan davalılar ... yönünden davanın usulden reddine, malik olmayan davalılar ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı kat malikleri yönünden davanın kısmen kabulü ile toplam 242.985,33 TL'nin arsa payları oranında ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kat kaliklerinden tahsiline, davalı sigorta şirketi yönünden davanın kısmen kabulü ile 116.159,79 TL'nin 25/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Karar yasal süresinde davacı ve davalı ... vekilleri ile kat malikleri davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, davalılar ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçısı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; bilirkişi raporuna itirazları değerlendirilmeden ve raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, kat maliklerinin ortak alandan kaynaklı zarardan sorumlu olduğunu, ... ve ... İşhanının tek bir mülkiyetinin olması nedeniyle ... Handa bulunan kat maliklerinin de hasardan sorumlu olduğunu, taşınmazda 3200 pay bulunmasına rağmen 2473 pay üzerinden zarar miktarının belirlenmesinin hak kaybına yol açtığını, davalıların avans faizi ile sorumlu tutulmaları gerektiğini, yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden de hükümde hatalar bulunduğunu belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı ... vekili istinaf nedenleri olarak; mahkemenin zararın teminat dışında olduğuna yönelik savunmasını değerlendirmediğini, yangın mali sorumluluk teminatının Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları uyarınca verildiğini, genel şartların 3.A.3 bendi gereği sigortalıya bir hizmet veya vekalet ile bağlı kimseler ve sigortalının aile efradı tarafından vaki olan taleplerin teminat dışında olduğunu, davacının sigortalısı iş hanında kiracı olup, kiracı ile müvekkilinin sigortalısı işhanı yöneticisi arasında hizmet ve vekalet ilişkisi bulunduğunu, bu nedenle han yönetimine göre üçüncü kişi konumunda olmayan davacının sigortalısının zararının mali mesuliyet teminatından yararlanmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin sorumluluğu kabul edilse bile teminat limitinin 220.000,00 TL olduğunu, aynı olaya ilişkin müvekkilinden hasar talebi bulunmakla garame yapılarak tazminat tutarlarının belirlenmesi gerektiğini, ancak mahkemenin aynı yangın olayına ilişkin diğer davalarda müvekkilinden talep olunan tazminat bedelleri bakımından hata yaptığını ve buna bağlı olarak garame hesabının da doğru olmadığını, hatalı garame hesabı doğrultusunda belirlenen sorumluluk miktarı üzerinden müvekkili aleyhine hükmolunan vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin de hatalı olduğunu, müvekkili şirketin temerrüdü söz konusu olmadığından 25/09/2013 tarihinden alacağa faiz uygulanamayacağını, garame hesabı yapılıncaya kadar müvekkilinin temerrütünün söz konusu olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, davalılar ... ve ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçısı vekili; kararın kaldırılmasını talep etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: Dava, işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarara sebep olduğu iddia olunan kat maliklerinden ve dava konusu işhanını işyeri sigortacısı davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. Mahkemece; sigortalı işyerinde hasara neden olan yangının iş hanının ortak yerinden kaynaklandığı, bu nedenle kat maliklerinin zarardan arsa payı oranında sorumlu olduğu, iş hanını sigortalayan davalı sigortacının teminat limiti dikkate alınarak garame hesabı ile 116.159,79 TL alacaktan sorumlu olduğu gerekçesiyle kat malikleri davalılar ile davalı sigorta şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Karar yasal süresinde davacı vekili ve davalı ... vekili ile bir kısım kat malikleri vekili tarafından istinaf edilmiştir.1-Davalı kat maliklerinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;HMK'nın 341/2 maddesi gereğince miktar veya değeri 3.000,00 TL'yi geçmeyen mal varlığı davalarına ilişkin kararlar kesindir. Bu miktar, yeniden değerleme oranı ile hüküm tarihi olan 2023 yılı itibariyle 17.830,00 TL'ye ulaşmıştır.İstinaf konusu edilen kararda hükmü istinaf eden davalı kat maliklerinin arsa paylarına göre davalılar aleyhine ayrı ayrı hükmolunan miktar karar tarihi itibariyle geçerli kesinlik sınırı (17.830,00 TL) nazara alındığında kesin niteliktedir. (Emsal Yargıtay 17. HD'nin 2016/1643 Esas, 2016/5008 Karar sayılı kararı) Bu durumda kat malikleri davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, davalılar ... müteveffa davalı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçısı vekillerinin istinaf başvurusunun HMK'nun 341. ve 352. maddeleri uyarınca ayrı ayrı usulden reddine karar verilmesi gerekir.2-Davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede; Davalı sigortacı, hasarın teminat dışında olduğunu, garame hesabının yanlış yapıldığını, ödeme tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini belirterek hükmü istinaf etmiştir.Davacının sigortalısının kiracı olarak bulunduğu ... İşhanı, yangın tarihinde davalı sigorta şirketi nezdinde İşhanı Pasaj İşyerim Paket Poliçesi ile sigortalanmıştır. Poliçede yangın mali sorumluluk teminat limiti 220.000,00 TL ile sınırlanmıştır. Aynı yangın olayına ilişkin İstanbul 24. Asliye Hukuk Mahkemesinin temyiz incelemesinde onanan 2013/547 Esas, 2014/511 Karar sayılı kararı, mahkemece alınan raporlar ve tüm dosya kapsamına göre, davacının sigortalısında hasara neden olan yangının işhanının ortak alanındaki kofradan çıktığı anlaşılmaktadır. Ortak alandan kaynaklanan yangın nedeniyle kat malikleri adına vekaleten işhanı yöneticisi olan işhanı yönetimi hasardan sorumlu olup, sigortalısının yangın nedeniyle sorumluluğunu teminat altına alan davalı sigorta şirketi de teminat limiti ile sınırlı olarak hasardan sorumludur. Bu nedenle davalı sigortacının hasarın teminat kapsamında olmadığına dair itirazı yerinde görülmemiştir.Bunun yanında davalı sigortacı aynı yangın olayı ile ilgili poliçe kapsamında başka zarar talepleri de olduğunu, ancak mahkemece garame hesabının yanlış yapıldığını savunmuşsa da, mahkemece aynı yangın nedeniyle zarar görenler tarafından davalı sigortacıdan toplam 778.112,36 TL talepte bulunulduğu, talebin teminat limitini aşması nedeniyle teminat bedelinin garameten paylaştırılması gerektiği ve bu paylaşıma göre davalı sigorta şirketinin eldeki talep yönünden 116.159,79 TL alacaktan sorumlu olduğu yönündeki kabulünde isabetsizlik görülmemiştir. Ayrıca alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz uygulanmasında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.3-Davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;Davacı, taşınmazda 3200 pay bulunmasına rağmen 2473 pay üzerinden zarar miktarının belirlenmesinin hak kaybına yol açtığını belirtmişse de, mahkemece husumet yöneltilen davalıların arsa paylarına göre karar verildiğinden, davacının bu yöndeki istinaf nedeni yerinde olmadığı gibi, ayrıca dava dilekçesinde yasal faiz talep edildiğine göre, iddianın genişletilerek alacağa avans faizi uygulanması gerektiği yönündeki istinaf başvurusu da yerinde değildir. Yine yargılama gideri ve vekalet ücretinde hatalar yapıldığı belirtilmişse de somut olarak hangi kısma ilişkin olduğu ve nedenleri açıklanmadığından, bu hükümlerde kamu düzenine aykırılıkta görülmediğinden, davacının bu istinaf nedenin de reddi gerekir. 4-Açıklanan nedenlerle ile kat malikleri davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, davalılar ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçıları vekili, davalı Selahattin Dinç vekili, müteveffa davalı ... mirasçısı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 341. ve 352. maddeleri uyarınca ayrı ayrı usulden reddine; davacı ve davalı sigorta şirketinin istinaf başvurusunun ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, 1-Kat malikleri davalı ... vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, bir kısım davalılar ... ve diğerleri vekili, davalılar ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçıları vekili, davalı ... vekili, müteveffa davalı ... mirasçısı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunun 341/2 ve 352/1-b bentleri gereğince miktar yönünden ayrı ayrı USULDEN REDDİNE, 2-İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/342 Esas, 2023/159 Karar ve 09/03/2023 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı ve davalı ... vekilleri ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-/b/1. bendi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE, 3-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince ayrı ayrı alınması gereken 427,60 TL harçtan davalılar ... tarafından ayrı ayrı yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın bu davalılardan ayrı ayrı tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı ... Tic. Ltd. Şti tarafından yatırılan 1.676,10 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.248,50 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalıya İADESİNE, 5-Hüküm tarihinden yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davalı ... tarafından peşin olarak yatırılan 384,97 TL harcın mahsubu ile bakiye 42,63 TL harcın bu davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 6-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı ... A.Ş tarafından peşin olarak yatırılan 1.983,72 TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.556,12 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde bu davalıya İADESİNE, 7-Hüküm tarihinden yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA, 8-Taraflarca yapılan istinaf yargılama giderinin kendileri üzerinde BIRAKILMASINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere hakim ...ın karşı oyu ile oy çokluğuyla karar verildi.15/02/2024
MUHALEFET ŞERHİ İlk derece mahkemesince davalı sigortacının hasarın teminat kapsamında olmadığına yönelik savunması yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmayarak davalı sigorta şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Gerekçeli kararda davalının söz konusu savunmanın değerlendirilmesi yönünden hangi tarafın haklı, hangisinin haksız olduğu hususunda herhangi bir gerekçeye yer verilmemiştir. Oysa kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır.Bu durumda ilk derece mahkemesince davalı sigortacının hasarın teminat dışında olduğuna yönelik savunmasının kararda tartışılması, ayrıca hasarın teminat kapsamında olduğunun kabulü halinde, garame hesabı yönünden davalının rapora itirazı ve istinaf başvurusunda belirttiği nedenler gözetilerek bilirkişilerden ek rapor alındıktan sonra, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, davalının hasarın teminat kapsamında olduğuna yönelik savunması yönünden herhangi bir gerekçeye yer verilmeden ve garame hesabı yönünden ropara itiraz değerlendirilmeden karar verilmesi doğru olmadığından, karara muhalif kaldığımı bildiririm.