T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
17. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/85 Esas
KARAR NO: 2024/256
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN\t
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 18/09/2023
NUMARASI: 2021/219 Esas, 2023/783 Karar
DAVA: ALACAK (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; taraflar arasında 15.09.2010 günlü
CEVAP Davalı vekili cevabında; kira hizmet bedeli ve diğer primlerin ödenmesinin davacı tarafından kiralaması yapılan sahanın devreye alınması (on air olması) ve sahanın devreye alınmasına müteakiben davacının fatura düzenlemesine bağlı olduğunu, davacının sunduğu alacaklı olduğu kiralanan sahalara ilişkin liste incelendiğinde, bu sahalardan altı tanesi dışındaki sahaların hizmete alınmadığını ya da başka firmalarca kiralama yapıldığını, devreye alınmayan sahalar için ücret ve prim alacağının doğmadığını, davacının sadece 6.140,00 TL saha kiralama hizmeti alacağı doğduğunu, ancak buna ilişkin fatura düzenlenmediğini, bunun dışındaki hizmet bedeli ve prim alacağı taleplerinin haksız olduğunu belirterek 6.140,00 TL dışında diğer alacak miktarı yönünden davanın reddini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk derece mahkemesi 18/01/2018 tarihli kararı ile; sözleşmede kira hizmet bedeli yönünden sahanın devreye alınması şartı olduğu, yıllık kira bedeli hedefi altında olan kontratlar için öngörülen prim hususunda sahanın devreye alınması (on air olması) şartının bulunmadığı, davacının devreye alınan 20 saha için kiralama hizmet bedeli olarak KDV hariç 21.000,00 TL, devreye alınmayanlar da dahil toplam 32 saha için, yıllık kira bedeli hedefi altında olan kontratlar için öngörülen prim olarak ise KDV hariç 129.957,50 TL alacağın bulunduğu gerekçesiyle toplam 150.957,50 TL yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
DAİREMİZİN KARAR İLAMI Hükmün davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 2018/1009 Esas, 2021/358 Karar sayılı ilamı ile; \"\"Sözleşmede \"İşin Kabulü\" başlığı altında; kira sözleşmesi alıcı (davalı) tarafından onaylanmış, montajı tamamlanarak on air olmuş sahalar alıcı yetkililerince kontrol edildikten sonra işin kabul edileceği düzenlenmiştir.Mahkemece, bilirkişi ek raporu doğrultusunda, devreye alınan 20 saha için davacının hizmet bedeline hak kazandığı kabul edilmişse de, bilirkişi rapor ve ek raporundan, bu sahaların tamamının kiralama işini davacının yapıp yapmadığı belli olmadığı gibi, bir kısım sahalar için güvenlik sertifikası verilmesinin de, sözleşmede öngörülen işin kabulü için sahanın devreye alınması şartını sağlayıp sağlamadığı anlaşılamamaktadır. Hükme esas alınan bilirkişi heyetinde, taraflar arasındaki sözleşmeye konu sektörde uzman bilirkişinin bulunmadığı görülmektedir.Buna göre mahkemece yapılacak iş, alacak talebine konu sahaların tamamının devreye alınıp alınmadığı, güvenlik sertifikası alınmasının sözleşmede işin kabulü için öngörülen, montajı tamamlanarak sahanın devreye alınması şartını sağlayıp sağlamadığı, devreye alınan sahaların tamamının kiralama işini davacı şirketin yapıp yapmadığı konusunda, sektörde uzman bir bilirkişinin de katılımıyla ek rapor veya yeni oluşturulacak bilirkişi heyetinden rapor alınması, prim alacakları için de sahanın devreye alınması gerekip gerekmediğinin sözleşme hükümleri kapsamında değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.\" denilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmıştır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk derece mahkemesi 18/09/2023 tarihli kararı ile; davaya konu sahalardan 16 tanesinin devreye alındığı, devreye alınmadığı için kiralama hizmet bedeli dahi ödenmeyen sahalar için, prim ödenmesinin mümkün olmadığı, davacı tarafından kiralaması yapılan 16 saha için 6.000,00 TL kiralama hizmet bedeli ile devreye alınan bu sahalardan dolayı il ortalama yıllık hedef kira primi olarak 63.2320,00 TL olmak üzere davacının 69.320,00 TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabülü ile 69.320,00 TL'nin 01/08/2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF NEDENLERİ: Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf nedenleri olarak; güvenlik sertifikası alınmasının, kiralanan sahada kurulmuş baz istasyonunun mevzuata göre kurulduğunu ve işletildiğini gösterdiğini, 20 saha için güvenlik sertifikası alındığından 20 saha için talep ettikleri kiralama hizmet bedeline hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca tacir olan tarafların sözleşme hükümleri ile bağlı olduğunu, sözleşmede sadece kiralama hizmet bedeli için sahanın devreye alınması şartı bulunduğunu, prim alacağı için bu şartın aranmadığını belirterek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü talep ve istinaf etmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; davacının toplam talebi 169.557,50 TL olup mahkemece 69.320,00 TL'ye hükmedildiğini, müvekkili lehine reddedilen miktar yönünden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek vekalet ücreti yönünden hükmün kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.
DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, \"Hizmetler İçin Çerveve Sözleşmesi\" kapsamında hizmet bedeli ve prim alacaklarının tahsiline ilişkindir.Mahkemece, davacının sadece devreye alınan sahalar için kiralama hizmet bedeli ile il ortalama yıllık hedef kira primi talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Karar yasal süresinde taraf vekilleri tarafından istinaf edilmiştir.1-Davacı vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede;Davacı vekili, güvenlik sertifikası alınan baz istasyonları için de kiralama hizmet bedeline hükmedilmesi gerektiğini, ayrıca il ortalama yıllık hedef kira priminin ödenmesi için sahanın devreye alınması şartının bulunmadığını ileri sürerek hükmü istinaf etmiştir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşme ile, davacı şirketin, davalı şirketin talep ettiği sahalarda baz istasyonu tabir edilen GSM haberleşmesi için kullanılan ekipmanları kurmak üzere saha kiralaması yapmayı taahhüt ettiği, sözleşmede kiralama hizmet bedeli yanında, işlemin 15 gün içinde tamamlanması halinde prim verileceğinin kararlaştırıldığı, yine her il için yıllık kira bedeli hedeflerinin altında olan her kontrat için de prim verileceğinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır.Sözleşmede \"İşin Kabulü\" başlığı altında; kira sözleşmesi alıcı (davalı) tarafından onaylanmış, montajı tamamlanarak on air olmuş sahalar alıcı yetkililerince kontrol edildikten sonra işin kabul edileceği düzenlenmiştir. BTK'nın 31/08/2015 tarihli yazısında güvenlik sertifikası alınmasının, baz istasyonunun devreye alındığı anlamına gelmeyeceği belirtilmiştir. Buna göre sözleşmede davalı tarafından devreye alınmış baz istasyonları için kiralama hizmet bedeli ödeneceği kararlaştırılmış olup, baz istasyonu için güvenlik sertifikası alınması, sahanın devreye alındığı anlamına gelmemektedir. Bu nedenle davacının güvenlik sertifikası alınmış baz istasyonları için de kiralama hizmet bedelinin ödenmesi gerektiği yönündeki istinaf nedeni yerinde değildir.Diğer taraftan sözleşmede (davalı) tarafından onaylanmış, montajı tamamlanarak on air olmuş sahalar alıcı yetkililerince kontrol edildikten sonra işin kabul edileceği hükmü yer almaktadır. Yine sözleşmenin fiyatlar ve ödeme başlığı altında yer alan hükmünde de sahanın devreye alınmasını müteakip bu sahaya ilişkin fatura düzenlenebileceği belirtilmiştir. Buna göre kabul edilmemiş ve ana edim olan kiralama hizmet ücreti ödenmeyen sahalara ilişkin prim ödenmesi de mümkün görülmemiştir. Buna göre davacının sahanın devreye alınması şartının sadece kiralama hizmet bedeli ödenmesinde sözkonusu olduğu yönündeki istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.2-Davalı vekilinin istinaf başvurusu yönünden yapılan incelemede,AAÜT'nin 13/3 fıkrasında maddi tazminat davasında, davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücretin, davacı lehine belirlenen ücreti geçemeyeceği belirtilmiştir. İş bu dava konusu alacak sözleşmeden kaynaklı olduğundan davalı lehine davanın reddedilen tutarı üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmektedir. 3-Açıklanan nedenlerle ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kısmen kabulane karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/219 Esas, 2023/783 Karar ve 18/09/2023 tarihli kararının HMK'nın 353/1.b.2 bendi gereğince KALDIRILMASINA, yeniden hüküm TESİSİNE,3-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 6.000,00 TL kira hizmet bedeli alacağı, 63.320,00 TL prim alacağı olmak üzere toplam 69.320,00 TL alacağın 01/08/2012 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,4-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 4.735,25 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 2.714,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.021,05 TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Davacı tarafından karşılanan 25,20 TL başvurma harcı ile 2.714,20 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davacı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 5.758,60 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul-kısmen red oranına göre hesaplanan 2.511,66 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,7-Davalı tarafından tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen 41,50 TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranına göre 23,40 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,9-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince taktir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,İstinaf Giderleri Yönünden;1-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 427,60 TL harcın davalı tarafından peşin olarak yatırılan 1.183,82 TL harçtan mahsubu ile bakiye 756,22 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya İADESİNE,3-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan 738,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 427,60 TL istinaf karar harcı ile 210,00 TL istinaf yargılama gideri olmak üzere toplam 1.375,60 TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya VERİLMESİNE,4-Davacı tarafından karşılanan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,5-Taraflarca yatırılan gider avansından sarf edilmeyen miktarın kararın kesinleşmesinden sonra yatıran tarafa İADESİNE,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 362/1-a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.22/02/2024