T.C.
İZMİR
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
20. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2021/1161
KARAR NO\t\t: 2024/210
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: İZMİR 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t\t: 08/07/2020 (Dava) - 04/03/2021 (Karar)
NUMARASI\t\t: 2020/298 Esas - 2021/229 Karar
DAVA\t\t: Maddi Tazminat (Trafik Kazası Kaynaklı)
BAM KARAR TARİHİ\t: 07/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 07/02/2024
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/298 Esas-2021/229 Karar sayılı dosyasının incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ:
DAVA:
\tDavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ... Marka 2015 ...lio Model ... plakalı aracın, davalı ... şirketine \"... Rent A Car Kasko Sigorta Poliçesi\" ile sigortalandığını, aracın 23/12/2019 tarihinde hasara uğradığını, müvekkili şirket yetkililerince hasarın davalı ... şirketine bildirilmesi üzerine pert-total işlemine tabi tutulmasının kararlaştırıldığını, hasar dosyasından işlemlere başlandığını, davalı şirket tarafından 31/01/2019 tarihli “Pert Total ve Rayiç Bedel Mutabakatı, Hasar Tazminat Ödemesi Makbuz İbraname ve Temliknamesi” başlıklı evrakın müvekkili şirkete gönderildiğini, bu evrakta aracın rayiç bedeli 51.500,00 TL olarak belirlenerek pert-total işlemi yapıldığını, aracın hasarlı haliyle sovtaj bedelinin 38.700,00 TL ve araç rayici üzerinden poliçede belirlenen %4 muafiyet bedeli olarak 2.060,00 TL kararlaştırıldığını, araç rayicinden sovtaj bedeli ve muafiyet tutarının mahsubu ile pert-total işleminin 10.740,00 TL üzerinden sonuçlandırıldığını, müvekkili şirket yetkililerinin şifahen görüşme sağlasa da davalı şirketin, belirlediği rayiç bedelde bir değişikliğe gitmediğini, aracın ekspertiz raporunu da müvekkiliyle paylaşmadığını, bunun üzerine davalı ... şirketi tarafından gönderilen evrakın alındığını, hasar dosyasına ilişkin her türlü talep, dava ve başvuru hakları saklı kalmak kaydıyla sigorta şirketinin belirlediği bedeli ödemesinin talep edildiğini, poliçenin 12. sayfasında “Rayiç Değer Tespiti” başlıklı maddede aracın rayiç bedelinin aracın tam hasara uğraması durumunda ne şekilde tespit edileceğinin hüküm altına alındığını, buna göre yetkili satıcılar, ikinci el araç satıcıları, galeriler ve internet sitelerinden alınan en az 3 teklifle tespit edileceğini, hal böyle olmasına rağmen, araç rayicinin davalı ... şirketi tarafından hasar tarihi itibariyle oldukça düşük belirlendiğini, bu durumun basit bir araştırma neticesinde dahi anlaşıldığını, internet sitesinden alınan ilan örneklerinin sunulduğunu, sunulan ilanların dava konusu araçtan daha yüksek kilometre ve daha çok boyalı, değişen parçası olan araçlara ilişkin olup, bu araçların fiyatları dikkate alındığı takdirde dahi, davalı şirket tarafından bulunan hasar tarihindeki rayicin, kasko poliçesinde belirlenen piyasa rayicinden çok daha düşük olduğunun rahatlıkla anlaşılacağını, kaldı ki aracın hasar tarihindeki Türkiye Sigorta Birliği tarafından belirlenen kasko değerinin dahi davalı ... şirketince belirlenen bedelden yüksek olup, gerçek piyasa rayicinin yargılama aşamasında alınacak bilirkişi raporuyla da tespit edileceğini, aracın hasar öncesi karışmış olduğu başka bir kaza nedeniyle oluşmuş hasar kaydı, boyalı ya da değişen parçasının bulunmadığını, müvekkiline ait aracın, rent a car kasko poliçesi ile sigortalandığını, davalı şirket tarafından bu kullanımın amacına göre normalden yüksek muafiyet oranının belirlendiğini, yine bu kullanımın amacına göre prim tahsil edildiğini, ihtirazi kayıtla imzalanan mutabakattaki rayiç bedel üzerinden müvekkili şirkete 28/02/2020 tarihinde ödeme yapıldığını, arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşmazlıkla sonuçlandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları ile dava değerini artırma hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 7.000,00 TL'nin davalı şirketin kısmi ödeme tarihi olan 28/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
\tCEVAP:
\tDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili sigorta şirketinin davacıya ait olan ... plakalı araç ile ilgili Rent A Car kasko poliçesi ile sorumlu olduğunu, müvekkilinin yaptığı ekspertiz çalışması neticesinde araç ile ilgili pert total işlemleri yapıldığını, aracın kaza tarihi itibariyle (23 Aralık 2019) rayiç değerinin aracın rent a car aracı olması, km'si nedeni ile 51.500,00-TL olarak tespit edildiğini, poliçede muafiyet ve klozların olduğunu, internet sitesinden yapılan incelemeler ve galeriden yapılan tespitler ile araç değerinin tespit edildiğini, müvekkili sigorta şirketi ile sigortalı arasında yapılan görüşmelerle de aracın sovtaj ve rayiç değerinde mutabakata varıldığını, bakiye tutar 10.740,00 TL'nin sigortalıya ödendiğini, davacının mutabakatta fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğunu, ancak müvekkili tarafından belirlenen aracın rayiç bedelinin, kasko sigortası genel şartlarına \"Rayiç Değer Tespiti\" hükümlerine uygun olarak belirlenmiş olup davacının taleplerini kabul etmediklerini, davacının temerrüt tarihi olarak 28.02.2020 tarihi iddialarını kabul etmediklerini, temerrüt tarihinin dava tarihi olup uygulanacak faiz türünün de yasal faiz olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:
Mahkemece, \"....Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu uyuşmazlığın 23/12/2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası neticesinde davalı ... tarafından düzenlenen Rent A Car Kasko Sigortası poliçesi ile sigortalı bulunan ve davacı ...'ne ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar bedeli miktarının belirlenmesi ile belirlenecek hasar bedelinden davalı ... tarafından düzenlenen Rent A Car Kasko Sigortası tarafından yapılan kısmi ödemenin mahsubu ile bakiye bedelin davalı ...'nden tahsili taleplerine ilişkin olduğu, otomotiv alanında uzman, sigorta alanında uzman ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavir bilirkişi heyetinin 25/12/2020 havale tarihli raporlarında, 'davaya konu aracın rayiç değerinin kaza tarihinde 54.000,00-TL olduğunu, aracın onarım bedelinin ise 33.574,39-TL olduğunu, onarım bedelinin rayiç değerin %50'sini aşması nedeniyle onarımın ekonomik olmayacağını, bu nedenle aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerektiğini, gerçek zararın rayiç değeri 54.000,00-TL ile sovtaj değeri 38.700,00-TL arasındaki fark olan 15.300,00-TL olduğunu, poliçede belirtilen muafiyet oranının %4 olduğunu ve muafiyet gereğince tenzil edilmesi gereken tutarın 2.160,00-TL olduğunu, fark miktarından muafiyet çıktığında ödenmesi gereken bakiyenin 13.140,00-TL olması gerektiğini, dava açılmadan önce sigortalıya ödenen 10.740,00-TL düşüldükten sonra davacı tarafından tazminat olarak talep edilebilecek kalan bakiyenin 2.400,00-TL olduğunu' mütalaa ettikleri, her ne kadar bilirkişi heyeti tarafından raporlarında hasar bedeli 15.300,00-TL olarak belirtilmiş, poliçede yer alan %4 oranındaki muafiyet oranı karşılığı 2.160,00-TL mahsup edildikten sonra sonuç tazminat bedeli 13.140,00-TL olarak belirlenmiş, davalı ... şirketi tarafından dava açılmadan önce 28/02/2020 tarihinde yapılan 10.740,00-TL bedelli ödemenin mahsubu neticesinde sonuç tazminat miktarı 2.400,00-TL olarak hesaplanmış ise de, yerleşik Yargıtay içtihatları ve Bölge Adliye Mahkemesi kararları gereğince mahkemece re'sen yapılan hesaplama sonucunda; davacının hasar bedeli yönünden talep edebileceği gerçek zararının 911,55-TL olarak belirlendiği, denetime uygun ve elverişli bilirkişi heyeti raporu ile mahkemece re'sen yapılan hesaplama doğrultusunda açılan davanın kısmen kabulü gerekmekle, sonuç olarak; DAVANIN KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, HASAR BEDELİ TAZMİNATI TALEBİNİN KISMEN KABULÜNE, 911,55-TL MADDİ TAZMİNATIN rizikonun sigorta şirketine ihbarı akabinde davalı ... şirketi tarafından yapılan kısmi ödeme tarihi olan 28/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Kooperatifinden tahsili ile davacı ...ne verilmesine, fazlaya ilişkin 6.088,45-TL hasar bedeline yönelik talebin REDDİNE....\" şeklinde karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ:
Davacı vekili tarafından, \"...Alınan bilirkişi raporuyla aracın sel nedeniyle ağır hasarlandığı, pert-total işlemi yapılması gerektiği, aracın 38.700,00 TL'lik sovtaj bedelinin piyasa koşullarında normal olduğu tespitlerinin yapıldığını, raporda, 109.338 km.de olan aracın hasara uğramadan önce herhangi bir kaza kaydının olmadığını, 'Kasko Değer Listesi'ndeki değerinin 2020 Ocak ayı itibariyle 57.294,00-TL olduğunun tespit edildiğini, yapılan tüm bu tespitlere rağmen dava konusu aracın rayiç değeri hesaplanırken aracın rent a car aracı olması göz önünde bulundurularak piyasa araştırmasının yapıldığını, olması gerektiği gibi benzer kilometre ve modeldeki, benzer hasar durumundaki araçların rayiç değerinin dikkate alınması gerekirken, dava konusu aracın sırf kiralık araç olarak kullanımı nedeniyle düşük rayiç bedeli belirlendiğini, bilirkişi raporuna itiraz etmelerine ve ek rapor alınmasını talep etmelerine rağmen, mahkemece itirazlarının reddedilerek davanın kısmen kabulüyle 911,55-TL'nin müvekkili şirkete ödenmesine karar verildiğini, davanın 911,55-TL üzerinden kısmen kabulüne karar verildiğini, davacı taraf lehine 911,55-TL vekalet ücretine, davalı lehine ise 4.080,00-TL nispi vekalet ücretine hükmedildiğini, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2. maddesinin: 'Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez.' ve 13/3 maddesinin ise: 'Maddi tazminat istemli davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına bu Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez.' hükmüne havi olduğunu, davalı lehine kendileri lehine hükmedilenden fazla vekalet ücretine hükmedildiğini, nispi tutar yerine sehven maktu tutarın yazıldığının açıkça anlaşıldığını, davalı ... şirketi ile müvekkili arasında sıradan bir kasko poliçesi değil, '... Rent A Car Kasko Sigorta Poliçesi' imzalandığını, dolayısıyla müvekkili aracın kiralık araç olması nedeniyle normalden daha yüksek prim ödendiğini, yine normal araç kasko poliçelerine göre daha yüksek muafiyet oranı belirlendiğini, bunun dışında taraflar arasında düzenlenen kasko poliçesinin 12. sayfasında; 'Rayiç Değer Tespiti' başlıklı maddede aracın rayiç bedelinin tam hasara uğraması durumunda ne şekilde tespit edileceğinin hüküm altına alındığını, yetkili satıcılar, ikinci el araç satıcıları, galeriler ve internet sitelerinden alınan en az 3 teklifle tespit edileceğini, buna rağmen aracın rayiç değerinin poliçe hükümlerine aykırı olarak, rent a car aracı olması nedeniyle düşük belirlendiğini, bu şekilde müvekkilinin zarara uğradığını, denetime elverişli olmayan bu raporun hükme esas alınmasıyla hukuka aykırı karar verildiğini, poliçe hükümlerinde araç rayiç değerinin tespitine ilişkin, aracın kiralık araç olması nedeniyle rayicinin düşük belirleneceğine dair bir ifade bulumamakta olup, aracın model yılı, kilometresi, hasar durumunun dikkate alınması gerektiğini, aracın, hasara uğramadan önce herhangi bir kazaya karışmamış olup emsallerine göre düşük sayılabilecek 100.000 km. kullanılmış bir araç olduğunu, sundukları aynı model ve benzer kilometredeki hasarlı araçların fiyatlarının dahi bilirkişiler tarafından takdir edilen rayicin üzerinde olduğunu, Türkiye Sigorta Birliği tarafından yayınlanan kasko değer listesinin dahi altında rayiç değer belirlenmesinin hukuka ve hakkaniyete uygun olmadığını...\" beyanla, mahkeme kararı istinaf kanun yoluna getirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle kendi kasko sigorta şirketinden bakiye hasar bedeli istemine ilişkindir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacı tarafa ait aracın rent a car araç olarak işletildiği, karıştığı kaza nedeniyle davalı tarafça kısmi ödeme yapıldığı hususlarında taraflar arasında ihtilaf bulunmamaktadır.
Davacı taraf, aracın rayiç değerinin düşük belirlendiği, rent a car araç olsa da, düşük km.si ve daha önce kazaya karışmamış olması da dikkate alınarak ve poliçe hükümleri uyarınca rayiç bedel hesaplanarak bakiye tazminatın belirlenmesi gerektiğini ileri sürmekle birlikte, dosya içerisindeki araca dair tüm bilgi ve belgeler, aracın 16.03.2019 tarihli önceki kazasına, km.sine, rent a car araç olarak kullanım şekline, eksper raporuna ve mahkemece alınan raporun denetime/hüküm kurmaya elverişli olup piyasa araştırmasına dayalı bulunmasına göre, mahkemenin aracın rayiç değerine dair saptamasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından, bu yöndeki itirazların reddi gerekmiştir.
Bununla birlikte, davanın kasko sigorta sözleşmesine dayalı maddi hasara ilişkin olmasına göre, mahkeme önceki ödemenin yasal faizi ile güncellenmesi suretiyle re'sen yapılan hesaplama sonucunda bulunan rakama hükmedilmesi ise doğru görülmemiştir. Sözkonusu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, dosyada mevcut hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunda belirlenen 2.400-TL maddi tazminat tutarı üzerinden Dairemizce yeniden hüküm tesis edilmiştir.
Yine, davacı vekilinin vekalet ücretine dair itirazı da AAÜT 13.madde uyarınca yerinde görülmekle, hükümdeki vekalet ücretine dair bu kısmın da düzeltilerek yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde; davacı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile yerel mahkeme kararının HMK 353/1-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak Dairemizce yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
I-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile, İzmir 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/298 Esas - 2021/229 Karar sayılı kararının HMK’nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, KALDIRILAN KARARIN YERİNE GEÇMEK ÜZERE;
\"1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 2.400,00-TL maddi tazminatın kısmi ödeme tarihi olan 28/02/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalı ... Kooperatifinden tahsili ile davacı ...ne verilmesine, fazlaya ilişkin 4.600,00-L hasar bedeline yönelik talebin REDDİNE,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 163,94-TL karar ve ilam harçtan, davanın açılışı sırasında peşin olarak alınan 119,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 44,39 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 16,50-TL elektronik tebligat, 26,50-TL tebligat, 131,50-TL posta masrafı, 1.500,00-TL bilirkişi ücreti, 62,27-TL peşin harç ve 54,40-TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.791,17-TL yargılama giderinden davanın kabul-red oranları dikkate alınarak 614,11-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 2.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının kendisini vekille temsil ettirdiği göz önünde bulundurularak karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca 2.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 23/14. maddesi gereğince ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL zorunlu arabuluculuk yargılama giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
7-HMK 333.maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde varsa taraflarca yatırılan gider avansından kalan bakiyenin yerel mahkemece hesaplanarak ilgili olduğu tarafa iadesine\",
ŞEKLİNDE YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,
II-Davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının REDDİNE,
III-İSTİNAF AŞAMASINDA; davacı tarafından yatırılan 59,30 TL istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine,
IV-İstinaf incelemesi esnasında davacı tarafından yapılan 16,50 TL yargılama gideri ve 162,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcına ilişkin toplam 178,60 TL istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
VI-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, harç ve avans iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/02/2024