T.C. BURSA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
\tT.C.
\tBURSA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ\t\t\t\t\tGEREKÇELİ KARAR
ESAS NO\t: 2023/1076
KARAR NO\t: 2024/159
HAKİM\t: ... ...
KATİP\t: ... ...
DAVACI\t: ... - ...
VEKİLİ\t: Av. ... - [16131-31873-...] UETS
DAVALI\t: HASIMSIZ
DAVA\t: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ\t: 20/10/2023
KARAR TARİHİ\t: 13/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH \t: 04/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; ...nin; Seri A, sıra ....... numaralı otokopili 3'er nüsha kullanılmamış tahsilat/tediye makbuzlarının çalınma sonucunda zayi olduğuna karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Deliller; Bursa 10. Noterliği'ne, Bursa Vergi Dairesi'ne, Bursa SGK'ye yazılan müzekkerelerin yazı cevapları dosya arasına alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ, HUKUKİ KABUL VE GEREKÇE
Talep, bir kısım belgelerin zayi olduğu iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.
TTK m.82/7'ye göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.
Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan \"gibi\" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. H.D. 10.05.2017 tarihli, 2016/4865 E., 2017/2800 K. sayılı ilamı).
Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.
Somut olayda; davacı şirketin muhasebecisinin söz konusu belgeleri çaldırdığının iddia edildiği, bu belgeler ile ilgili suç duyurusunda bulunulduğuna dair kolluk ifade tutanağının sunulduğu, davacının söz konusu belgelerin çalındığına ilişkin aynı gün suç duyurusunda bulunmuş olması nedeniyle iddiasını ispatladığı kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi izah edildiği üzere;
1-Talebin Kabulü ile; talep eden ...nin;
- Seri A, sıra .....numaralı otokopili 3'er nüsha kullanılmamış tahsilat/tediye makbuzlarının çalınma sonucunda zayi olduğunun tespiti ile bu belgeler yönünden zayi belgesi verilmesine,
2-Hüküm tarihi itibariyle alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından; 269,85 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak, hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-HMK m.333 gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
5-Gerekçeli kararın talep halinde davacı vekiline tebliğine,
Dair; kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Bursa Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 13/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır