T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
14. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2021/380
KARAR NO: 2024/169
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 05.10.2020
NUMARASI: 2019/453 Esas - 2020/511 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Makine onarım sözleşmesinden kaynaklı)
Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının ilk derece mahkemesince yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerle davanın kısmen kabulüne dair verilen karara karşı, her iki taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Dairemize gönderilmiş olan dava dosyası incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle; mülkiyeti davacı ait olan 50 tonluk sıcak metal enjeksiyon makinesinin onarımı konusunda davalı şirket ile yapılan anlaşma uyarınca anılan makinenin 15.11.2014 tarihli ... sıra numaralı sevk irsaliyesi ile davalı şirkete sevk olunduğunu, anlaşma gereğince makinanın onarımı yapıldıktan sonra davacı şirkete teslim edilmesi gerekirken, makinenin geçen süre boyunca onarılmadığı gibi davacıya da teslim edilmediğini, makinenin teslimi veya makine bedelinin ödenmesi hususunda müvekkili tarafından ihtarnamesi gönderildiğini, davalı şirketin gönderilen ihtarnameye cevaben makinanın 60.000,00 TL bedelle Mart 2017 tarihinde satıldığını, keşidecinin 25.000,00 TL bedeli ödemeye hazır olduğunun belirtildiğini, davacının cevabı ihtarname ile teslim edilen makinenin izni ve haberi olmadan satıldığını öğrendiklerini ancak bu süreçte davacıya makinenin onarıldığı ya da teslim edilmek istendiği bilgisinin verilmediğini, davacı tarafından davalı şirkete teslim edilen makinenin onarılıp davacıya iade edilmediği gibi makinenin davalıda iken satıldığı bilgisinin verildiğini, böylece davacı tarafından söz konusu makine bedelinin tahsili için İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile makine bedeline dayalı olarak genel haciz yoluyla takip yapıldığını, davalının haksız ve kötü niyetli olarak borca, faize ve fer 'ilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu, böylece mevcut borcunu ödemede zaman kazanmaya çalıştığını, davalının icra takibine, borca, faize ve tüm ferilerine yönelik itirazlarının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirterek, davacı şirketin davalıdan bakiye 51.947,95 TL alacağı bulunduğunun sabit olacağını, davalının kötü niyetle hareket ederek alacağın tahsilini geciktirmeyi amaçladığını belirterek, dava dilekçesinde belirtilen nedenle, öncelikle davalı hakkında borca yeter tutarda menkul, gayrimenkul ve 3. kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini, davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına, davalının takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında, Kasım 2014 tarihinde, 1998 model 50 tonluk sıcak enjeksiyon makinasının komple onarımı (revizyon) için anlaşma yapıldığını ve bu kapsamda, makinanın davalı şirkete teslim edildiğini, anlaşma uyarınca makinanın revizyonunun davalı şirket tarafından yapıldığım, ancak davacı tarafın 35,000,00-TL revizyon bedelini ödemediğini, davacının ödemeyi yapamayacağından bahisle makinanın satılmasını, revizyon bedelinin satış bedelinden alınmasını ve kalanının kendisine ödenmesini talep ettiğim, davacınm talebi doğrultusunda makinanın satıldığını, ancak davacı şirket yetkilisinin makinanın değerinin daha yüksek olduğundan bahisle satış bedelini davalıdan teslim almadığını, davacının şimdi ise, revizyon bedelini ödemeden, makinanın revizyonsuz değerini talep ettiğini, davacının, müvekkiline teslim ettiği makinanın kendisine ait olduğunu, böyle bir makinanın sahibi olduğunu ticari defter ve belgeleri ile ispatlamasını, davacının ticari defter ve kayıtlarında böyle bir makinanın bulunmadığının tespiti halinde davanın reddedilmesini, davacının, dava konusu makinayı \"50 tonluk sıcak metal enjeksiyon makinası\" olarak belirttiğini, ancak makinanın çalışır halde olmadığını, basit bir onarım için teslim edilmediğini, davacının bedelini talep ettiği makinanın 16 yıllık olup çalışamaz vaziyette olduğunu, makinanın zaten bu nedenle davalıya gönderildiğini, nitekim davalının bu makinaların imalat ve yenileme işlerini yaptığını, normal basit onarım ve parça işini yapmadığını, dava konusu makinanın, anlaşmada yazılı parçalar ve yapılacak işler tamamlandıktan sonra kullanılabilir hale geldiğini, müvekkilinin anlaşmada yazılı tüm işlemleri eksiksiz yerine getirdiğini ve makinayı yenilediğini, davacının bu konuda bir itirazının bulunmadığını, ancak davacının, makinayı teslim almadığını ve revizyon bedelini de ödemediğini, şimdi ise, makinanın bedelini talep ettiğini, davacının bedel talebinden, davalının anlaşma uyarınca hak ettiği revizyon bedelinin mahsup edilmesini, bu nedenlerle, taraflarınca kabul edilmemekle birlikte, davacının davasının kısmen veya tamamen kabul edilmesi halinde, mahsup talebi gözetilerek davalının 35.000,00-TL tutarındaki revizyon bedeli alacağının, davacı alacağından mahsup edilmek suretiyle hüküm kurulmasının talep olunduğunu belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddi ile davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; \"...Uyuşmazlık, bilirkişi incelemesi gerektirdiğinden, rapor alınmıştır. Bu kapsamda alınan raporda onarım bedelinin davalının savunması ve dosyaya sunduğu belge ile uyumlu olduğu görülmekle, taraflar arasındaki anlaşmaya konu aracın onarım bedelinin 35.000,00 TL olduğu mahkememizce de kabul edilmiştir. Diğer uyuşmazlık makinenin bedeli noktasındadır, davalı makineyi 60.000,00 TL karşılığında sattığını beyan etmiştir. Davacı ise keşide ettiği Karşıyaka ... Noterliğinin 13/12/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde tamirat konusu makinenin aynen iadesini veya bedeli olan 50.000,00 TL'nin ödenmesini davalıya ihtar etmiştir. İhtarnameden de açıkça görüldüğü üzere makine bedeli olarak davacı 50.000,00 TL talep etmiştir. Her ne kadar davacı makine bedeli olarak 50.000,00 TL'yi göstermiş ise de davalının makineyi 60.000,00 TL'ye sattığını beyan etmesi karşısında makine bedelinin 60.000,00 TL olduğunun kabulü zorunludur. Bu nedenle bilirkişi raporundaki makinenin değerinin 75.000,00 TL olacağına dair tespitin ya da makinenin rayiç değerinin belirlenmesinin, davalının davacının talebini aşan ikrarı nedeniyle önemi bulunmamaktadır. Hal böyle olunca dava konusu makine bedelinin 60.000,00 TL olduğu kabul edilerek, resen yapılan hesap ile talep kısmen kabul edilmiştir. Son olarak, davalı, makine bedelinin 60.000,00 TL olduğunu ikrar edip 35.000,00 TL tamir masrafı olduğunu savunduğu halde takibin tamamına itiraz ettiğinden iptaline karar verilen kısım yönünden icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiği..\" gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takibe yaptığı itirazın 25.000,00 TL asıl alacak ve 949,31 TL işlemiş faiz yönünden iptali ile takibin, takip talebindeki koşullarla ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla devamına, fazlaya dair istemin reddine, alacak belirlenebilir olduğundan, iptaline karar verilen kısmın %20'si oranındaki 5.189,86 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Bu karara karşı, her iki taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili, istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davacı yanın itirazın iptali talebinin mahkemece kısmen kabul edildiğini, kısmen kabul kararı usul ve yasaya aykırı olup ortadan kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, Dava konusu makinenin değerinin çok yüksek hesaplanmış olmasına rağmen, bu konudaki itirazlarının nazara alınmadığını, Nitekim, bilirkişi raporunun 2.2. maddesinde, davalı tarafından dosyaya dava konusu makinanın 05.05.2014 tarihli alış faturasının sunulduğu, buna göre makina alış bedelinin 20.000,00-TL olduğu tespit edildiğini, makinenin değerinin 2014 Mayıs ayında 20.000,00-TL olmasına rağmen, esas alınan hesap tarihinde 75.000,00-TL olması düşünülemez olduğunu, Kaldı ki, bilirkişi raporunda makinanın hangi tarihteki değerinin hesaplandığının açıklanmadığını, davacının yetkisiz icra dairesinde başlattığı icra takibinde; borcun sebebi olarak \"17.12.2018 tarihli 50.000,00-TL makina bedeli\" talebinde bulunduğunu, bu tarihin davacının davalıya keşide ettiği ihtarnamenin tebliğ tarihi olduğunu, dolayısıyla ve talebe göre, makinanın 17.12.2018 tarihindeki değerinin hesaplanması gerektiğini, bu hesaplamanın ise, makinenin 2014 yılında davacıya fatura edilen değeri üzerinden hesaplanmasında zorunluluk bulunduğunu, makinenin değeri yönünden eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı rapor üzerine verilen kararın hatalı olduğunu, Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin istinafa konu kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davalıya onarım için teslim edilen makinenin davalı yanca satılması nedeniyle makine bedelinin tahsili için eldeki takibin yapılıp davanın açıldığını, mahkemece makine değerinin 60.000 TL olup, onarım bedelinin ise 35.000 TL kabulü ile sonuca gidildiğini, ancak makine onarım bedelinin ne olduğu hususunda somut kanıt bulunmaksızın onarım bedelinin tayininin doğru olmadığını, Diğer yandan makine bedelinin 60.000 TL kabulüne de kabul etmediklerini, karşı tarafa gönderilen ihtarda makine değeri 50.000 TL olarak belirtilmiş ise de, ihtar tarihinin 2014 yılına ilişkin olup, davanın ise 2 yıl sonra açıldığı dikkate alındığında makine değerinin çok daha fazla olması gerektiğini, kaldı ki makine değerinin bilirkişi raporunda da 75.000 TL kadar olabileceği belirtilmişken mahkemenin makine değerinin 60.000 TL olarak kabulünün doğru olmayacağını, Müvekkili defterleri incelenmeksizin, yalnızca davacı defterleri incelenerek sonuca gidilmesinin de iddia ve savunma hakkının kısıtlanması anlamına geleceğini ileri sürerek, İlk derce mahkemesi kararının kısmen redde ilişkin bölümünün kaldırılarak davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmişlerdir.
İNCELEME VE GEREKÇE Dava, davalıya tamir için bırakılan makinenin davacıya iade edilmeyip üçüncü kişiye satıldığı iddiasıyla, makine bedelinin tahsili için başlatılmış olan ilamsız icra takibine vaki itirazın İİK'nın 67. maddesi uyarınca iptali istemine ilişkinidir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş; bu karara karşı her iki taraf vekillerince, yasal süreleri içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde; Davacı enjeksiyon makinesinin onarım amacıyla davalıya verdiğini ancak davalının makineyi sattığını beyan ederek , makine bedelinin tahsili için takip yapmış, itiraz üzerine eldeki davayı açmıştır. Davalı ise davacının onarım bedelini ödeyemeyeceğini beyan edip, makinenin satılması talimatını verdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur. Yargılama aşamasında mahkemece bilirkişi raporu alınmış, alınan raporda makine onarım bedelinin davalının savunması ve dosyaya sunduğu belge ile uyumlu olup, makine onarım bedeli olarak 35.000,00 TL nin kadri maruf olduğu anlaşılmıştır. Buna göre davacı vekilinin makine onarım bedelinin ne olduğu hususunda somut kanıt bulunmaksızın onarım bedelinin 35.000 TL olarak kabulünün doğru olmadığı yönündeki istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesi gerekçesinde de işaret edildiği üzere, davalı cevabi ihtarında dava konusu makineyi 60.000,00 TL karşılığında sattığını beyan ve ikrar etmiştir. Davacı ise keşide ettiği Karşıyaka ... Noterliğinin 13/12/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde tamirat konusu makinenin aynen iadesini veya bedeli olan 50.000,00 TL'nin ödenmesini davalıya ihtar etmiştir.İhtarnameden de açıkça görüldüğü üzere makine bedeli olarak davacı 50.000,00 TL talep etmiştir. Kaldı ki davacı vekilince 24.05.2019 tarihli başlatılan takipte de asıl alacak olarak makine bedeli alacağı 50.000 TL olarak gösterilmiştir. İlk derce mahkemesince de makine bedelinin davacının lehine olarak davalı ikrarı kapsamında 60.000 TL olarak kabulü ile sonuca gidilmesi isabetli olup, davacı vekilinin mahkemece kabul edilen makine değeri bakımından aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir. Davacı davalıya onarım için makine teslim ettiğini, davalının ise makineyi sattığını ileri sürmüştür. Makinenin davalıya onarım için verildiği ve davalı yanca satıldığı ihtilafsız olup, davacının makine bedeli olarak isteyebileceği tutarın tespiti için bilirkişi raporu alınmış, makine değerinin 60.000 TL kadar olup, onarım bedelinin ise 35.000 TL kadar olabileceği toplanan delillerle sabit görülüp hüküm kurulmuştur. Buna göre ilk derce mahkemesince de 05.10.2020 tarihli oturum ara kararında işaret edildiği üzere, davacı defterlerinin incelenmesinin uyuşmazlığın çözümünde etkili olmayacağı, usul ekonomisi de gözetildiğinde davacı defterlerinin incelenmemesinin ağır usul hatası olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacı vekilinin bu konudaki aksi yönde istinaf nedeni de yerinde görülmemiştir.Davalı vekilinin istinaf başvurusunun incelenmesinde;Davalı vekilince dava konusu makinenin değerinin çok yüksek hesaplandığı ileri sürülerek karar istinaf edilmiştir.Yukarıda davacı vekilinin bu konuda istinaf başvurusu nedenlerinin incelenmesinde de işaret edildiği üzere, davalı cevabi ihtarında dava konusu makineyi 60.000,00 TL karşılığında sattığını beyan ve ikrar etmiştir. İlk derce mahkemesince de makine bedelinin davacının lehine olarak davalı ikrarı kapsamında 60.000 TL olarak kabulü ile sonuca gidilmesi isabetli olup, davalı vekilinin mahkemece kabul edilen makine değeri bakımından aksi yöndeki istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvuru nedenleri ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonucu, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı gibi, kamu düzenine aykırılık da görülmediğinden, her iki taraf vekillerinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, her iki taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, 2-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 373,20 TL istinaf karar harcının davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru ve peşin karar harçlarının Hazineye gelir kaydına; bakiye 642,60 TL istinaf nispi karar harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Taraflarca yapılan kanun yolu giderlerinin kendilerinin üzerinde bırakılmasına,4-Gerekçeli kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,5-Dosyanın, kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair; HMK'nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 08.02.2024 tarihinde, oybirliğiyle ve kesin olarak karar verildi.
KANUN YOLU: HMK'nın 362/1.a maddesi uyarınca, dava konusunun değerine göre karar kesindir.