T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: DENİZLİ 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 20/11/2023
EK KARAR TARİHİ: 18/12/2023
DAVANIN KONUSU: Öz Sermaye Tespiti
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 12/02/2024
İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACILARIN İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacılar vekili, müvekkillerinin .... A.Ş. ile .... arasında bir limited şirket kurmaya karar verdiklerini, buna göre \"... Mahallesi ... Sokak No:... .... /Denizli\" adresinde .... Ticaret Limited Şirketi ünvanlı yeni bir şirket kurulacağını, kurulmakta olan bu şirketin tarım ve hayvancılık faaliyetleri yürüteceğini, bu sektörde hizmet verip yeni yatırımlar yapılacağını, şirketin toplam 500.000,00 TL sermaye ile kurulacağını, şirket ortaklarından ... un şirket için 100.000,00 TL nakit sermaye vereceğini, diğer ortak .... A.Ş.'nin ise sahibi bulunduğunu ve aşağıda belirtilen taşınmazlarını üzerindeki kullanma ve faydalanma hakları dahil tüm muhtesat haklarıyla birlikte Türk Ticaret Kanunu'nun 342. ve 343. maddeleri uyarınca ayni sermaye olarak kurulmakta olan yeni şirkete ayni sermaye olarak koyacağını, müvekkili .... Danışmanlık A.Ş.'nin bilançosunda ekli olan ve TTK'nın 128. maddesi uyarınca malik gibi tasarrufta bulunduğu aktifindeki taşınmazlardan; ... ili, ... ilçesi, ... mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaz kullanım haklarını; ... ili, ... ilçesi, ... ... mah. ... ada .... parsel üzerinde bulunan 2.500 m2 kullanım haklarını; ... ili... ilçesi, ... mah. .... parselde kayıtlı 1.943 m2 arsa kullanım haklarını; ... ili, ... ilçesi, ... mah. ... ada ... parsel sayılı 7.607,20 m2 taşınmazın tamamının üzerlerindeki kullanma ve faydalanma hakları dahil tüm muhtesat haklarıyla birlikte kurulmakta olan .... Ticaret Limited Şirketi lehine TTK'nın 127. , 128. , 342. ve 343. maddeleri uyarınca ayni sermaye olarak koyacağını, kurulmakta olan şirkete ayni sermaye olarak eklenecek olan bu taşınmazlar ile üzerindeki kullanma, faydalanma, proje vs. hakları dahil tüm muhtesat hakları, müvekkili.... Danışmanlık A.Ş.'nin bilançosunda aktifinde kayıtlı olan müvekkili şirketin kendi aktifindeki bu mal ve hakları; şirketin ticari defter kayıtlarında tespit edilecek hisse değerlemesi yöntemiyle tespit ettirerek kurulmakta olan .... Ticaret Ltd. Şti.'ne ayni sermaye olarak koyacağını, Varlık Barışı Kanunu kapsamında beyan edilen ve .... A.Ş.'nin aktifinde kayıtlı bu taşınmazlarla ilgili bu taşınmazların sermayeye ilave dışında başkaca bir devir yapılamayacağının, Kaş Kaymakamlığı Mal Müdürlüğü'nün 12.05.2023 tarih ve .... sayılı, 11.01.2023 tarih ve ... sayılı, 11.01.2023 tarih ve ... sayılı, 11.01.2023 tarih ve ... sayılı, 11.01.2023 tarih ve ... sayılı, 11.01.2023 tarih ve ... sayılı, 14.12.2023 tarih ve ... sayılı, 02.06.2023 tarih ve .... sayılı yazıları ile kabul ve beyan edildiğini, müvekkili ... A.Ş.'nin aktifinde kayıtlı bu mal ve hakların sermayeye ilave edilebileceğini, bu sermayeye ilavenin elden çıkarma sayılmayacağını, Kaş Mal Müdürlüğü'nün 04/10/2023 tarih ve .... sayılı yazısı ile de davacı .... Danışmanlık A.Ş. adına beyan edilen ve Varlık Barışı kapsamında sermayeye koyulabileceği belirtilen tüm bu taşınmazların, kurulmakta olan ... Ticaret Ltd. Şti.'ye sermaye olarak konulabileceğini, şirkete sermaye taahhüdünde bulunulabileceğini ve sonrasında sermaye olarak eklenebileceğinin bildirildiğini, söz konusu bu yazıda, ... Danışmanlık A.Ş. adına 7417 sayılı Yasa kapsamında beyan edilerek özel bir fon hesabına alınan taşınmazların kullanım haklarının 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanun'un 19. ve 20. maddeleri uyarınca gerçekleşecek devir ve bölünme hallerinde vergilendirilmeyeceği belirtildiğinden devir veya bölünme hallerinde ayni sermaye olarak kurulmakta olan .... Ticaret Ltd. Şti.'ye sermaye olarak konulabileceğinin açıkça ifade edildiğini, müvekkili .... A.Ş.'nin bölünme yoluyla hak ve hisselerinin değerlemesi yapılarak yukarıda sayılan mal ve hakların kurulmakta olan .... Turizm Ticaret Ltd. Şti.'ye ayni sermayeye koyulacağını, taşınmaz maliki Hazine (Mal Müdürlüğü) tarafından söz konusu bu varlıkların kurulmakta olan şirkete taahhüt edilmesi ve sermaye olarak eklenmesi hususlarında olur yazısının da mevcut olduğunu, üstelik taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmadığını, bunun TTK'nın 342. maddesine uygun olduğunu, bu nedenle davanın kabulü ile ... ili, ... ilçesi, ... mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmaz kullanım haklarının, ... ili, ... ilçesi, ... mah. ... ada ... parsel üzerinde bulunan 2.500 m2 kullanım haklarının, ... ili, ... ilçesi, ... Mah. ... parselde kayıtlı 1.943 m2 arsa kullanım haklarının, ... ili, ... ilçesi, ... mah. ... ada ... parsel sayılı 7.607,20 m2 taşınmazın kullanım haklarının ... A.Ş.'nin ticari defter kayıtlarında yer alan sermaye hisse değerlerinin mahkemece belirlenecek mali müşavir bilirkişi tarafından tespiti ile kurulmakta olan .... Turizm Ticaret Ltd. Şti. adına öz sermaye olarak tespitine, sermayeye konu mal ve hakların, müvekkillerinin TTK'nın 343. maddesine göre kuruluş sözleşmesinde taahhüt edeceği haklardan olduğu ve yine TTK'nın 128/3 fıkrasına göre şirket sözleşmesi hükümlerinin resmi şekil şartı aranmaksızın geçerli olduğundan; Kaş Mal Müdürlüğü'nün 04/10/2023 tarih ve ... sayılı yetki belgesi ile söz konusu bu mal ve hakların sermayeye eklenebileceği de belirtilmediğinden ve sermaye hakkı resmi belge, denetçi raporu ve ticari defter kayıtlarına dayandığından; bilirkişi tarafından tespitler yapılıncaya kadar, ekteki müzekkere örneğinde olduğu gibi tapu kayıtlarına \".... Ticaret Ltd. Şti. lehine ayni sermaye taahhüt şerhi vardır\" şerhi konulmasına, şerhli tapu kayıtlarının bilirkişiye tevdi edilmesine ve bu şerhin yapılması hususunda ilgili tapu müdürlüklerine müzekkere gönderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 20/11/2023 TARİHLİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; getirtilen tapu kayıtları ile Kaş Mal Müdürlüğü'nün 04/10/2023 tarihli cevabi yazısı doğrultusunda SMMM bilirkişiden alınan raporda özetle; davaya konu taşınmazların kullanım haklarının kurulmakta olan .... Turizm Ticaret Ltd. Şti.' ye TTK'nın 342. ve
343. maddelerine göre ayni sermaye olarak konulmasının uygun olduğu bildirilmiş olmakla hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilen rapor doğrultusunda TTK'nın 342. maddesindeki koşulların oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Karara karşı, ilgili .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN 18/12/2023 TARİHLİ EK KARARININ ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince ek karar tarihi her ne kadar 20/11/2023 olarak sehven yazılmış ise de; UYAP üzerinden yapılan kontroller neticesinde 18/12/2023 tarihinde oluşturulduğu görülmüştür.
İlk derece mahkemesince 18/12/2023 tarih, .... Esas .... Karar sayılı ek karar ile; yapılan yargılama aşamasında ... ye değişik zamanlarda müzekkereler yazıldığı, istinaf talebinde bulunan ... nin dosyada taraf olmayıp ayrıca feri veya asli müdehale talebinin de bulunmadığı bu suretle taraf sıfatının bulunmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
18/12/2023 tarihli ek karara karşı, ilgili .... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
İlgili .... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya ilişkin müvekkili idareye herhangi bir ihbar veya tebligat yapılmadığını, davadan Fethiye Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğü'nün 12/12/2023 tarihli yazısı ile haberdar olduklarını ve ivedilikle kararı istinaf ettiklerini, davacılar vekili tarafından dava konusu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... ada ... parsel, ... mahallesi ... parselde kayıtlı 1943 metrekare yüzölçümlü taşınmaz ve ... mahallesi ... ada ... parselde kayıtlı 7607,20 metrekare yüzölçümlü taşınmazların TTK'nın 343. maddesine göre, TTK'nın 128/3. fıkrası gereğince tapu kayıtlarına \".... Ticaret Ltd. Şti. lehine ayni sermaye taahhüt şerhi vardır.\" şerhi konulmasının talep edilmiş olduğunu, söz konusu taşınmazlarla ilgili müvekkili idarece yapılan inceleme neticesinde bahse konu taşınmazların tamamının mülkiyetinin ... ye ait olduğunu, ... mahallesi ... parsel, ... mahallesi ... ada ... parselde davacılar adına herhangi bir kullanımın da bulunmadığını, yine ... mahallesi ... ada ... parselde de davacıların kullanımının olmadığını, hal böyle iken mahkemece TTK'nın 342. maddesindeki koşulların oluştuğu sonuç ve kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını, sonuç olarak dava konusu taşınmazların .... mülkiyetinde olup, davacı şirketin taşınmazlar üzerinde herhangi bir kullanım hakkı veya işgalinin bulunmadığı gibi müvekkili idarenin taşınmazların beyanlar hanesine ayni sermaye taahhüt şerhinin konulmasına ilişkin muvafakatının olmadığını, bu şerhin ... aleyhine kısıtlama getirdiğini ve ... menfaatleriyle örtüşmediği hususları göz önünde bulundurularak davanın müvekkili idare açısından reddine karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırmaya dayalı davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, öz sermaye tespiti istemine ilişkindir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
TTK'nın limited şirketler hakkında da uygulaması gereken öz sermaye tespitine ilişkin 342. ve 343. maddeleri incelendiğinde, ayni olarak konulan sermayenin ne şekilde tespit edileceği düzenlenmiş olup; düzenlemeden, yapılan keşif ve bilirkişi raporunun raporun ilgililere tebliğ edileceği, bu rapora karşı ilgililerin itirazı üzerine verilen mahkeme kararının kesin olduğunun düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Yine HMK'nın çekişmesiz yargı işlemini düzenleyen 382/e-5 maddesi, anonim şirketlerde ayni sermayeye konulması işleminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğunu belirtmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 342. maddesinde, üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikri mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dahil, malvarlığı unsurlarının ayni sermaye olarak konulabileceği, hizmet edimlerinin kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacakların sermaye olamayacağı; aynı yasanın 343. maddesinde ise, konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmelere ve ayınlara, şirket merkezinin bulunacağı yerdeki asliye ticaret mahkemesince atanan bilirkişilerce değer biçileceği, değerleme raporunda, uygulanan değerleme yönteminin somut olayın özellikleri bakımından herkes için en adil ve uygun seçim olduğunun, sermaye olarak konulan alacakların gerçekliğinin, geçerliğinin ve 342. maddesine uygunluğunun belirleneceği, tahsil edilebilirlikleri ile tam değerlerinin, ayni olarak konulan her varlık karşılığında tahsis edilmesi gereken pay miktarı ile Türk Lirası karşılığının tatmin edici gerekçelerle ve hesap verme ilkesinin icaplarına göre açıklanacağı, bu rapora kurucuların ve menfaat sahiplerinin itiraz edebileceği, mahkemenin onayladığı bilirkişinin kararının kesin olacağı, düzenlemeleri yer almaktadır.
5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri'nin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 18.06.2014 tarih, 6545 sayılı Kanun'un 45. maddesi ile değişik 5. maddesi: ''6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda hakimin kesin olarak karara bağlayacağı işler ile davalara, ilişkin tüm yargılama safhaları, bir başkan ve iki üye ile toplanacak heyetçe yürütülür ve sonuçlandırılır. Heyet halinde bakılacak davalarla ilgili olmak üzere, dava açılmadan önce veya açıldıktan sonra talep edilen ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbirler de heyet tarafından incelenir ve karara bağlanır. Bu fıkrada belirtilen dava ve işler dışında kalan uyuşmazlıklar mahkeme hakimlerinden biri tarafından görülür ve karara bağlanır.\" şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; ilk derece mahkemesince istinaf talebinde bulunan ... adına kayıtlı taşınmazlar için davacının öz sermaye tespiti talebinde bulunduğu ve davacı vekilinin talebi üzerine tek hakimle dosyada karar verilerek bu taşınmazlar üzerine \".... Ticaret Ltd. Şti. lehine ayni sermaye taahhüt şerhi vardır.\" şerhinin konulmasına karar verildiği anlaşılmaktadır.
TTK'nın 342. maddesi öz sermaye tespiti kararının kesin olacağı düzenlemiş ise de; bu maddenin kapsamından çıkılarak dosyaya heyet halinde bakılması gerekirken tek hakimle, 3. kişilerin hak ve menfaatlerini etkiler şekilde karar verilmek suretiyle hüküm kurulduğu anlaşılmakla, bu kararla hakları etkilenen ... nin istinaf talebinin, ilk derece mahkemesinin 18/12/2023 tarihli ek kararı ile reddine karar verilmesi hatalı olduğundan, kararın kaldırılarak ... nin istinaf talebinin incelenmesine geçilmiştir.
İlk derece mahkemesince davacının öz sermaye tespiti talebinde bulunduğu taşınmazların TTK'nın 342. maddesi kapsamında öz sermaye tespiti talebinde bulunulabilecek taşınmazlar olup olmadığı karar yerinde heyet halinde değerlendirilmesi gerekirken mülkiyeti ... ye ait taşınmazlar üzerine talep edilen şekilde bir şerh verilemeyeceği ve bu şerhin farklı hukuki sonuçlara yol açabileceği hukuki değerlendirilmesi yapılmadan yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, .... vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, hakkı etkilenen .... vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlgili .... vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,\t
2-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Denizli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/12/2023 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı ek kararın KALDIRILMASINA,
3-6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde ilgili ... na İADESİNE,
5-İlgili .... tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonunda dikkate ALINMASINA,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından ilgili .... lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının ilk derece mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a maddesince kesin olarak karar verildi.
...