T.C. ADANA BAM 5. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/289 - 2024/330
T.C.
ADANA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
5. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t: 2024/289
KARAR NO\t: 2024/330
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t \t: ...
ÜYE\t \t: ...
ÜYE\t\t : ...
KATİP\t\t : ...
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: MERSİN 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ\t: 07/12/2023
NUMARASI\t: ... D.İş Esas ... D.İş Karar
DAVACI\t: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ -
\t
VEKİLİ\t: Av...
DAVALI\t: ... ... PLASTİK İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ
VEKİLİ\t: Av...
DAVANIN KONUSU\t: İhtiyati Haciz
İSTİNAF YOLUNA
DAVACI\t: ... ELEKTRİK DAĞITIM ANONİM ŞİRKETİ -
\t
VEKİLİ\t: Av...
TALEP KONUSU\t: Mahkeme Kararının Kaldırılması
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 29/02/2024
KARAR YAZIM TARİHİ\t: 29/02/2024
Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 07/12/2023 tarih ve ... D.İş Esas ... D.İş Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davacı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE :
Müvekkili kurum görevlileri tarafından aleyhine ihtiyati haciz başvurusunda bulunulan ... ... Plastik İthaat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin \"... ... Mahallesi ... ... Caddesi No:... .../MERSİN\" adresinde ... Nolu tesisatında 09/10/2023 tarihinde \"Sayaca Müdahale Etmek\" suretiyle kaçak elektrik enerjisi kullandığının tespit edildiğini, müvekkili kurum görevlilerinin bu yöndeki tespitleri neticesinde aynı tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini, söz konusu kaçak elektrik tüketimine istinaden kaçak tutanağı ve kaçak tahakkuk faturası borçlu şirkete teslim edilmiş olmasına karşın borçlu şirket tarafından iş bu kaçak tutanağına herhangi bir itiraz edilmediğini, kaçak tutanaktan kaynaklı düzenlenen 10.10.2023 tarihli 4.928.142,22.-TL 'lik faturaya da itiraz edilmediği gibi herhangi bir ödeme yapılmadığını ve bu hususta herhangi bir dava açılmamış olduğundan kaçak kullanımın gerçekleştiğinin, borçlu tarafından da kabul edildiğini, aleyhine ihtiyati haciz istenen firma tarafından ödeme yapılmaması ve müvekkili şirketin alacağının muaccel hale gelmesi üzerine Mersin 4. İcra Dairesi ... Esas sayılı dosya ile takibe geçildiğini, müvekkili şirketin alacağı rehin veya herhangi bir şekilde teminat altına alınmamış olup borçlu şirket ödeme güçlüğü içinde bulunduğundan, müvekkili kurumun alacağının önüne geçmek ve bu esnada da şirketin malvarlığını devretmek amacıyla süre kazanmak için halihazırda mevcut icra takibine de itiraz etmesi kuvvetle muhtemel olup bu durumda müvekkilinin alacağını tahsil imkanının ortadan kalkacağını belirterek, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; müvekkili şirketin 4.928.142,22.-TL alacağının tahsilini teminen borçlu şirketin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI :
\"Kaçak elektrik tutanaklarına dayalı talebin haksız fiil niteliğinde olması nedeniyle alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyetinin yargılama sonucu anlaşılacağından ve yargılamayı gerektirdiğinden bu aşamada İİK 'nun 257/1 maddesindeki şartlar oluşmadığından İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE, \" şeklinde karar verildiği görülmüştür.
DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
İhtiyati haczin koşullarının oluşmadığı yönünde hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğu, borçlu işletmesinde, yönetmelik hükmünde görüleceği üzere, sayaca müdahale etmek suretiyle kaçak elektrik tüketimi gerçekleştiği ve müvekkili şirket tarafından borçlunun kaçak elektrik tüketimine istinaden fatura düzenlendiği ve fatura bedelinin tahsili amacıyla da İİK M.257 Vd. hükümleri gereğince ihtiyati haciz isteminde bulunulduğu, ancak yerel mahkeme tarafından hiçbir değerlendirme yapılmaksızın alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinin hukuka aykırılılık teşkil ettiği, uygulamada ve doktrinde geçici hukuki koruma tedbirlerinin talep edilebilmesi için yaklaşık ispat koşulu arandığı, yargıtayın yaklaşımının da aynı doğrultuda olduğu, ancak yerel mahkeme tarafından bu hususun göz ardı edilerek alacağın yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmesinin mahkemece gerekli ve yeterli araştırma yapılmaksızın hüküm tesis edildiğini açıkça ortaya koyar nitelikte olduğu, kaçak elektrik kullanımının haksız fiil olarak nitelendirilmekte olduğu, 6098 sayılı borçlar kanunun 117/2 hükmü gereği haksız fiilde, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte borçlu temerrüde düşmüş olacağını ve alacağının muaccel hale geleceği, dolayısıyla muaccel hala gelmiş olan iş bu dosya kapsamında ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiği, yerleşik yargıtay içtihatlarında da ihtiyati haciz için önemli olan hususun alacağın yaklaşık olarak ispatlanması olduğu, sunulan belgelerinin ve yukarıda yapılan açıklamalar ile alacaklarının varlığının kesinlik derecesinde ispatlandığı, tüm bu sebeplerle müvekkilinin mağduriyetine mahal verilmemesi için yerel mahkemece ihtiyati haciz istemlerini reddine yönelik verilmiş olan kararın yeniden incelenerek ihtiyati haciz taleplerine karşılık olarak verilen ihtiyati haczin reddi kararının kaldırılarak, borçlu şirketin menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etme zorunluğunun hasıl olduğu, müvekkilinin alacağının oldukça yüksek miktarda olduğundan bu alacağın tahsil edilememesi halinde müvekkili şirketin ciddi anlamda zarara uğrayacağını, müvekkilinin alacağının teminat altına alınması için ihtiyati haciz kararı verilmesinin elzem olup yasanın aradığı alacağın muaccel hale gelmesi, alacağa istinaden herhangi bir ödeme yapılmamış olması ve teminat altında olmaması gibi şartların somut olayda gerçekleştiği, daha önce de benzer durumlar için müvekkili şirket tarafından ihtiyati haciz başvurusunda bulunulduğu, Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş. , Adana 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş. , Adana 7. Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.İş. Ve Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş. sayılı dosyalardan emsal şekilde ihtiyati haciz karar verildiği, söz konusu emsal kararların dava dilekçeleri ekinde mahkemeye sunulduğu, bu nedenlerle yerel mahkeme tarafından ihtiyati haciz taleplerinin reddi yönünde tesis edilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, itirazlarının gözetilerek yapılacak inceleme neticesinde borçlunun uhdesinde ve üçüncü kişilerde bulunan malvarlığına yönelik ihtiyati haciz uygulanması yönünde karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İstinaf dilekçesine cevap veren davacı vekili dilekçesinde özetle;
Karşı tarafın yapmış olduğu istinaf talebinin reddi ile yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan yerel mahkeme kararının onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER : Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Talep, İcra İflas Kanunu 257. Maddesi gereğince ihtiyati haciz isteminden ibarettir.
İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,
İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin dava konusunun yargılamaya muhtaç olması ve mevcut delil durumuna göre reddine karar verilmiş, talep eden vekilince ihtiyati haciz istemi yönünden karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(7)9-1796 Esas, 2021/607 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; gerek ihtiyati tedbir, gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki koruma tedbirleri olarak düzenlenmiştir. Geçici hukuki koruma tedbiri daha genel ve üst kavram olarak kabul edilirken, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz geçici hukuki korumaların birer alt türü olarak düzenlenmiştir.
Hukuk sistemimizde para alacakları ile para dışındaki haklar bakımından geçici hukuki koruma tedbirlerinin düzenleme yerleri farklılık göstermektedir. Para alacakları için öngörülen geçici hukuki koruma tedbiri olan ihtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (m.257-268), para dışındaki haklar için öngörülen ihtiyati tedbir ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (m.389-399) düzenlenmiştir. Tekrarlamak gerekirse; para alacakları için ihtiyati haciz, para dışındaki hak ve alacaklar için ise ihtiyati tebdir uygulama bulur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin “uyuşmazlık konusu hakkında” verileceği hüküm altına alınmıştır.
Buna göre ihtiyati tedbirin ancak \"uyuşmazlık konusu hakkında\" verilebileceği dikkate alınarak tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu olan hakkı oluşturacaktır. Kanun, “uyuşmazlık konusu hakkında” diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Bu nedenle ihtiyati tedbir, dava konusu hak, mal ya da şeyler üzerinde uygulanabilir.
Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir.
Somut olayda davalının taşınır taşınmaz malları ile bankalardaki ve üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulması talep edilmiştir.
İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.
Kanunda yazılı şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı, ihtiyati haciz için gerekli \"yaklaşık ispat\" şartının da gerçekleşmesi durumunda başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.
Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.
İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.
İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir. Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.
Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden enerji şirketinin, karşı tarafın kaçak elektrik kullandığı iddiasına dayalı olarak düzenlenen Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden 4.928.142,22.-TL miktarında enerji borcunun bulunduğu ileri sürülerek talep etmiş olduğu ihtiyati haciz kararının mahkemesince alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir. Talebe konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan talep sahibi şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Bu nedenlerle davacının talebi bakımından İcra İflas Kanunu 257. Maddesi kapsamında koşulların oluşmadığı kanaatine ulaşılmakla verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, mevcut delillere göre verilen usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM :Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken istinaf karar harcı olan 427,60.-TL peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf ile ilgili yapılan masrafların istinaf talebinde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4-Karar tebliği, harç, gider avansı iadesi ve diğer usulî işlemlerin, Hukuk Muhakemeleri Kanunu 302/5 ve 359/4 maddeleri gereğince İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-f ve 394/5 maddeleri gereğince KESİN olarak oybirliği ile karar verildi. 29/02/2024
Başkan Üye Üye Katip
e-imzalı e-imzalı e-imzalı e-imzalı