T.C. KONYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:
T.C.
KONYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO\t:
KARAR NO\t:
KARAR TARİHİ\t:
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN\t\t:
ÜYE\t\t:
ÜYE\t\t:
KATİP\t\t:
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ\t: KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ\t: 02/11/2023
NUMARASI\t: Esas Karar
DAVACI\t:
VEKİLİ\t: Av.
DAVALILAR\t: 1-)
VEKİLLERİ\t: Av.
\tAv.
\t: 2-)
\t3-)
VEKİLİ\t: Av.
DAVA\t: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ\t: 27/02/2024
İSTİNAF KARAR YAZIM TARİHİ\t: 28/02/2024
Yukarıda bilgileri yazılı mahkemece verilen karara ilişkin istinaf talebi üzerine mahkemece dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere dairemize gönderildiğinden yapılan ön inceleme ve incelemeyle heyete tevdi olunan dosyanın gereği görüşülüp aşağıdaki karar verilmiştir.
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; 27.11.2022 tarihinde davalı .....'ın sevk ve idaresindeki davalı .....'a ait ..... plakalı arcın müvekkiline ait ..... plakalı araca çarpması sonucu müvekkiline ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, davalı sürücü .....'ın trafik kazası tespit tutanağındaki beyanına göre önüne hayvan çıkması sonucu park halindeki müvekkiline ait araca çarptığını, davalının tam kusurlu olduğunu, kazaya karışan ve müvekkilinin aracına çarpan ..... plakalı aracın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk trafik sigorta poliçesi 17/06/2022 başlangıç ve düzenleme tarihli 12-3-0342131 acente, ... poliçe,.... müşteri numaralı poliçe ile davalı ....... Sigorta A.Ş. tarafından yapıldığını, trafik kazası sonucunda değişen parça bedelleri, boyama ve işçilik ücretleri davalı sigorta şirketi tarafından ödenmesine rağmen müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybı bedelinin ödenmediğini, müvekkilinin aracının 2021 model Hyundai İ20 marka bir araç olduğunu, sıfır alındığını ve düşük kilometre hiç bir boyası değişeni olmayan bir araçken kaza sonucu müvekkilinin aracından parça değiştiğini ve boyandığını, 50.000,00-TL değer farkı olduğunu, müvekkilinin aracının 30 günden fazla süre tamirhanede kaldığını, bu süre zarfında müvekkilinin aracını kullanamadığını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 1.000,00-TL değer kaybı alacağının kaza tarihi olan 27.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkile verilmesini, yine şimdilik şimdilik 1.000,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan 23.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek olan ticari faizi ile birlikte davalılar ..... ve .....'dan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalılar ..... ve ..... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili .....'a ait, müvekkili .....'ın sevk ve idaresindeki ..... plaka numaralı araç ile park halindeki davacıya ait ..... plaka numaralı araç arasında 27.11.2022 tarihinde Konya İli Meram ilçesi Yaka mahallesi Enes sokak mevkinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, müvekkili .....'ın sigortacısı olan ..... Sigorta Anonim Şirketi tarafından hasar bedelinin tazmin edildiğini, müvekkili .....'ın söz konusu kazada asli ve tam kusurlu olduğunu gösteren somut delillerin dosya arasında bulunmadığını, müvekkili .....'ın hız sınırları içerisindeki ve trafik kurallarına uymak suretiyle seyrine devam ettiği esnada önüne aniden hayvan çıkması üzerine seyir güvenliğini kaybettiğini ve daha güç duruma düşmemek adına aracının aracının direksiyonunu kırmak zorunda kaldığını, sonucunda da yol boyu park yasağı bulunan araca çarptığını, meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sonucunda hasar gören araçtaki hasarın değer kaybına yol açıp açmadığı, değer kaybı tazmin kalemine dahil edilip edilmeyeceğinin tespit edilmesi gerektiğini, dava konusu trafik kazası sonucunda davacının aracında meydana gelen hasarın trafiğe çıkmasını engelleyecek nitelikte olmadığını, araç mahrumiyet bedelinin hukuka aykırı olarak talep edildiğini, bu nedenlerle davacının araç değer kaybı ile araç mahrumiyet zararına ilişkin tazminat alacağı ve faiz talebinin reddini, davacının haksız ve hukuka aykırı davasının reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun olarak davetiye tebliğ edilmiş, davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurda görülen davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemenin Karayolları Trafik Kanunu 110. Maddesi uyarınca İstanbul Anadolu Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu, davacı tarafın dava konusunun tamamen ve açık şekilde belirli olduğunu iddia etmesine rağmen davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve bakiye poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, huzurdaki başvuruya konu talep için başvurudan önce 22/02/2023 tarihinde karşı yan araç için 5.986,00-TL değer kaybı tazminatının davacı vekiline ödendiğini, hesaplamanın doğru verilerek göre yapıldığını, değer kaybı tazminatı tespit edilirken dayanağını doğrudan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’ndan alan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nda belirtilen hesaplama yöntemine göre zarar tespitinin yapılması gerektiğini, davacıya ait aracın davaya konu kazadan daha öncesinde bir kazaya karışıp karışmadığı ve aynı bölgeden hasar alıp almadığının tespitinin gerektiğini, bu nedenlerle davacının davasının reddini, mahkememiz aksi kanaatte ise yetki yönüyle reddini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :
İlk derece mahkemesi gerekçeli kararında özetle; \"Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde değerlendirildiğinde; davacı vekilince davalılar aleyhine açılan işbu davada, 27/11/2022 tarihinde davalı ..... idaresindeki ve davalı .....'a ait ..... Plakalı aracın davacıya ait ..... Plakalı araca çarpması sonucu davacının aracında oluşan değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tahsili talep edilmiş olup, alınan 21/09/2023 tarihli bilirkişi heyet raporuna göre davacının 24.014,00 TL bakiye araç değer kaybı ve 4.500,00 TL araç mahrumiyet zararı ( ikame araç bedeli ) olmak üzere toplam 28.514,00 TL tazminat talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının talep arttırım dilekçesi de nazara alınmak suretiyle kabulüne karar verilerek;
Davacının davasının talep arttırım dilekçesi de nazara alınmak suretiyle KABULÜ İLE;
24.014,00 TL değer kaybı bedeli tazminatının davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olmak kayıt ve şartı ile temerrüt tarihi olan 20.02.2023 tarihinden, davalılar ..... ve ..... bakımından ise kaza tarihi olan 27.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
4.500,00 TL araç mahrumiyet bedelinin davalılar ..... ve .....'dan kaza tarihi olan 27.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, \" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :
Davalı ..... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, raporda belirtilen hesaplamayı kabul etmediklerini, aracın değer kaybına konu olacak parçasının sağ ön çamurluk olduğunu ve raporda tespit edilen tutar kadar değer kaybetmeyeceğini, araç hasar bedeli olarak 10.818,45 TL ödendiğini, aracın çamurluk kısmında yapılan tamiratın dikkate alındığında aracın 30.000,00 TL değer kaybetmesinin olası bir durum olmadığını, güncel piyasa değerinin esas alınmasının hatalı olduğunu, kaza tarihi değerinin değer kaybı tazminatının tespitinde dikkate alınması gerektiğini, davacıya 5.986,00 TL ödeme yapıldığını, bilirkişi raporunda tespit edilen tutarın fahiş olduğunu, mahkeme kararının kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dilemiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341 ve devamı maddeleri uyarınca ve özellikle istinaf incelemesinin kapsamının öngörüldüğü 355. maddeye göre re'sen gözetilecek kamu düzenine aykırılık halleri dışında istinaf incelemesi istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır.
Dava; maddi hasarlı trafik kazası sonucunda oluşan araçtaki değer kaybı ve araç mahrumiyet nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 14 Mayıs 2015 gün 29355 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak 01 Haziran 2015 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Genel Şart Kapsamındaki Teminat Türleri A-5.maddesinde, maddi zararlarında sigorta teminatı kapsamında olduğu belirtilmiş ve maddi zararın “Hak sahibinin kaza tarihi itibariyle bu genel şartta tanımlanan ve zarar gören araçta meydana gelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır. Sigortalının sorumlu olduğu araç kazalarında değer kaybı, talep edilmesi halinde ilgili branşta ruhsat sahibi sigorta eksperleri tarafından tespit edilir. Değer kaybının tespiti bu Genel Şart ekinde yer alan esaslara göre yapılır.” Şeklindeki düzenleme ile trafik kazası sonucu zarar gören üçüncü kişiye ait araçta meydana gelen hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin zararların, genel şartların ekindeki hesaplama yöntemine ilişkin çizelgeye göre eksper tarafından belirleneceği belirtilmiştir. Genel şartlar Ek-1 de değer kaybının belirlenmesine ilişkin çizelge ve teminatı dışında kalan bazı haller belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigorta sözleşmesinin ayrılmaz eki niteliğinde olan genel şartlarda yapılan düzenlemelerin zarar gören üçüncü şahıslar yönünden bağlayıcı olup olmadığı hususuna ilişkindir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda 91 ila 101.maddeler arasında düzenlenmiştir. Motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracın işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belirli limitlere kadar karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, (Trafik Sigortası) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. Maddesinde; “İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” şeklinde belirtilmiştir. Bu madde gereğince ZMSS yapılması yasal bir zorunluluk olmakla birlikte bu tür sigorta sözleşmeleri, sigorta ettiren ile sigortacı arasında karşılıklı ve birbirine uygun irade açıklamaları ile kurulur ve bir sigorta poliçesine bağlanır.Yoksa yasa gereği kendiliğinden oluşan bir sigorta türü değildir. (Işıl Ulaş Uygulamalı Sigorta Hukuk) \"KTK'nın 93. maddesinde; (Değişik:17/10/1996-4199/34 md) Zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları, teminat tutarları ile tarife ve talimatları Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakanlıkça tespit edilir ve Resmi Gazetede yayımlanır.\" hükmü mevcuttur.
Sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmeleri kapsamındaki sorumlulukları sigorta poliçelerinin ayrılmaz parçası olan genel şartlarda düzenlenmiştir.
Genel Şartlar: Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı tarafından her sigorta branşı için hazırlanmış olan ve sigorta şirketlerinin bunun aksine hareket edemeyecekleri, teminatın kapsamı, istisna edilen haller, hasar prosedürü, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını belirten koşullardır.
Genel açıklamalar bu şekilde olmakla birlikte KTK'nun tazminatın azaltılması veya kaldırılması sonucunu doğuran haller: başlıklı 95.maddesinde “Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir.” hükmüne göre; Karayolları Trafik Kanununda düzenlenmeyen, sigortacının zarar görenlere karşı ileri süremediği tazminatın kaldırılması veya miktarının azaltılmasını gerektiren hallerde, ancak sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiştir. Yani sigorta şirketi KTK'nun da düzenlenmeyen teminat kapsamında olmayan halleri ve rücu koşullarının varlığını zarara uğrayan kişilere karşı ileri süremez, koşullarının varlığı halinde sigorta sözleşmesinin eki olan genel şartlarda düzenlenmiş teminat dışı haller ve rücu halleri mevcut ise sadece sigorta sözleşmesinin tarafı olan akidi sigortalıya rücu edebilir.
Trafik kazaları dayanağını 2918 sayılı KTK'dan alan haksız fiil niteliğinde olaylardır. Haksız fiiller meydana geldikleri anda hukuki sonuç doğurur ve zarara neden olanların zararı tazmin borcu haksız fiil tarihinde ortaya çıkar. Haksız fiilin unsuru olan zarar, zarar görenin malvarlığında rızası dışında meydana gelen azalma ile zarar verici fiil olmasa idi bulunacağı durum arasındaki farktır ve zarar haksız fiilin meydana gelmesi ile gerçekleşmiş sayılır. Zarar verenin ve diğer sorumluların zararı tazmin yükümlülüğü herhangi bir ihbara ve ihtara gerek kalmaksızın olay tarihinde doğar. Haksız fiile bağlanan hukuki sonuçlar haksız fiil tarihi esas alınarak belirlenir ve bu nedenle haksız fiillerde olay tarihinde yürürlükte bulunan hukuk kuralları uygulanır. Başka bir deyişle zararın belirlenmesinde etken olan hususlarda olay tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin dikkate alınması gerekir.
Bu kapsamda davalı vekilinin mahkemece aldırılan hasar raporundaki değer kaybına yönelik itirazlarının incelenmesinde; 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden YUKARIDA İZAH EDİLDİĞİ ÜZERE TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Yargıtay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi değer kaybının hesabında aracın modeli, markası, özellikleri, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, tarafların iddia ve savunmaları ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeriyle kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı zararının hesaplanması ilke olarak kabul edilmesine,
Somut olayda hükme esas alınan bilirkişi raporunda değer kaybının bu ilkeye uygun olarak belirlenmesine, raporun usul ve yasaya uygun olduğunun tüm dosya kapsamından anlaşılmış olup, bu bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında usulsüzlük olmamasına göre itiraz yersizdir.
Davalı ..... Katılım Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereği esas yönünden reddine dair aşağıdaki hükmün kurulmasına karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M \t\t: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereği ESASTAN REDDİNE,
2-İstinaf eden davalı sigorta şirketinden alınması gereken 1.640,40 TL karar ve ilam harcından istinaf aşamasında yatırılan 410,10 TL nin mahsubu ile bakiye 1.230,30 TL eksik harcın bu davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-İstinaf aşamasında davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
5-Karar tebliği ve harç işlemlerinin İlk Derece Mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 362. maddesi gereğince; (378.290,00) Türk Lirasını geçmeyen davalara ilişkin kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulamayacağından miktar itibari ile KESİN olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile karar verildi.27/02/2024\t\t\t
Başkan
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Üye
e-imzalı
Katip
e-imzalı
Bu evrak 5070 sayılı Yasa kapsamında elektronik imza ile imzalanmıştır.