T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO\t: 2023/772 Esas
KARAR NO\t: 2024/96
DAVA\t: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ\t: 04/10/2023
KARAR TARİHİ\t: 08/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İSTEMİNİN ÖZETİ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen ... Gündoğdu İzmir Şubesi'ne ait 16.08.2023 keşide tarihli 70.000- TL tutarlı ... seri no'lu çekin meşru hamilinin müvekkili banka olup, çekin müvekkilin yedinde bulunduğu sırada kaybolduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre : Madde 651: '' Kıymetli evrak zayi olduğu taktirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. '' maddesi gereği çekin kaybolmasından dolayı, işbu çek ile ilgili zayi kararı verilmesi gerektiğini, zira, çekin lehdar ... Tic. San. A.Ş. tarafından ciro edilip müvekkil şirkete verildiğini, ardından ise kaybolduğunu, çekin kötü niyetli kişilerce bulunup bankaya ibrazı halinde müvekkilin ve çekte yer alan diğer ilgililerin zarara uğrayacağını beyanla çek hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilerek, bu kararın muhatap bankaya bildirilmesini, davaya konu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :
Dava zayii (kaybetme) nedeniyle çek iptali davasıdır.
TTK gereği, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde çeki fiilen elinde bulunduranların ilk ilandan itibaren üç ay içinde mahkememize ibraz etmeleri aksi halde iptaline karar verileceği hususu üç kez ilan ettirilmiş ve ilk ilandan itibaren karar vermek için gerekli olan üç aylık sürenin geçmesi mahkememizce beklenmiş olup, herhangi bir kimsenin müracaat ve ibrazı olmamıştır.
Çekin ibraz edilip edilmediği konusunda ilgili bankaya müzekkere yazılmış ve çekin ibraz edilmediği belirtilmiştir. Yapılan ilanlar sonucu çek Mahkememize ibraz edilmemiştir.
6102 sayılı TTK'nın m.651 ve m.818/s bendi yollaması ile aynı kanunun m.757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayii nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisi hamile aittir. Zayii nedeniyle iptal davalarında amaç, keşidecinin mükerrer ödeme yapmasını önlemek ve kaybedilen kambiyo senedi yerine mahkemece verilecek iptal kararının keşideciye/muhattaba ibraz etmektir.
Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Esasen hasımsız olarak açılan bu davada iptal talebinde bulunan şahsın ispat etmesi gereken husus zilyet bulunduğu çekin rızası hilafında elinden çıktığıdır. Ancak iptal davasında kesin ispat aranmayıp çekin kaybolduğunun \"kuvvetle muhtemel\" olduğunu göstermesi yeterlidir. (Bkz. Y.11 HD'nin 2016/3882-2017/6192 E.K)
Davacı çekin hamili olduğunu ileri sürerek iptalini talep ettiği çeke dair bilgileri mahkememize bildirmiştir. (Bkz. Y.19 HD'nin 2016/1132-2017/3639 E.K)
Davacının çek bilgilerini ibraz ettiği, yapılan ilanlar sonucu hak sahiplerinin ortaya çıkmadığı, bankadan gelen cevabi yazıdan da çekin ibraz edilmediğinin belirtildiği gözetildiğinde talep edenin zilyedi iken çekin kaybolduğu değerlendirilmiş ve bu nedenle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
\t1-Talebin kabulüne, keşidecisi ... San. Ve Tic. Ltd. Şti., muhatap bankası ... Gündoğdu İzmir Şubesi olan 16/08/2023 keşide tarihli ... seri no'lu, 70.000-TL bedelli çekin zayi sebebiyle iptaline,
\t2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından başlangıçta alınan 269,85-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
\t3-Yapılan harç ve masrafların davacı üzerinde bırakılmasına,
\t4-Davacı yanın ihtiyati tedbir sebebiyle Mahkememiz veznesine yatırdığı teminatın kararın kesinleşmesinden sonra ve HMK'nın 392. Maddesi gereği şartın gerçekleşmesinden sonra davacı yana iadesine,
\t5-Yapılan giderin avanstan mahsubu ile bakiye kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
\tDair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde İzmir BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 08/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı